Het HondenForum

Ca Cajuina schreef:
Nou dan verschillen we weer van mening

Vraagje: wat is in jouw beleving de functie van borstelen? Waarom borstelt een hond?

zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef:
Nou dan verschillen we weer van mening
Vraagje: wat is in jouw beleving de functie van borstelen? Waarom borstelt een hond?

Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.

borstelen doen ze als de adrealine in hun bleod toeneemt
hoeft geen angst te zijn.
opgewonden , speels enz;; kan ook de andere lichaamssingnalen vertellen je waarom hij borstelt

Borstelen geeft gewoon een zekere mate van spanning weer.

Deze spanning kÃ¡n het begin zijn van agressie, maar hoeft dit niet te zijn.

Het lijkt me sowieso vrij logisch dat zelfverzekerde honden minder gauw spanning opbouwen, maar ook deze honden kunnen in "spannende" situaties spanning opbouwen. Het hangt er maar van af hoe zeker ze zich op een gegeven moment kunnen voelen.

Dit is wat ik gezien heb in de loop van de jaren.

Maar om een pup van 4 maanden agressief gedrag in zijn schoenen te schuiven puur omdat hij borstelt gaat mij wat te ver.

Ca Cajuina schreef:
zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef:
Nou dan verschillen we weer van mening
Vraagje: wat is in jouw beleving de functie van borstelen? Waarom borstelt een hond?
Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.

Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?

zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef:
zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef:
Nou dan verschillen we weer van mening
Vraagje: wat is in jouw beleving de functie van borstelen? Waarom borstelt een hond?
Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.
Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?

Wat is de funktie van kippevel?

Wil de hond schreef:
zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef:
zepenko schreef: Vraagje: wat is in jouw beleving de functie van borstelen? Waarom borstelt een hond?
Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.
Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
Wat is de funktie van kippevel?

Kippenvel (bij mensen) is een overblijfsel uit een behaard verleden. De functie was tweeledig:
1. Bij kou werd de vacht voller, waardoor deze meer isolerend werkte door de stilstaande lucht tussen de haren.
2. Bij woede, angst of dreiging leek door het opzetten van de haren het individu groter. Het doel hiervan was het afschrikken van de tegenstander.

Maar wat wil je hiermee zeggen?

zepenko schreef:
Wil de hond schreef:
zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef: Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.
Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
Wat is de funktie van kippevel?
Kippenvel (bij mensen) is een overblijfsel uit een behaard verleden. De functie was tweeledig:
1. Bij kou werd de vacht voller, waardoor deze meer isolerend werkte door de stilstaande lucht tussen de haren.
2. Bij woede, angst of dreiging leek door het opzetten van de haren het individu groter. Het doel hiervan was het afschrikken van de tegenstander.

Maar wat wil je hiermee zeggen?

Ik zou zeggen dat een en dezelfde lichamelijke reactie kennelijk twee betekenissen of functies kan hebben. Wat is de betekenis van een rood hoofd ? Schaamte, woede, oververhitting. b.v.

Inge O schreef:
zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef:
zepenko schreef: Vraagje: wat is in jouw beleving de functie van borstelen? Waarom borstelt een hond?
Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.
Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
nee, die spanning neemt daardoor niet af. het geeft gewoon aan dat ze er Ãs. een signaalfunctie dus.

Volgens mij is er onderzoek gedaan naar de waarden van een stresshormoon (ik dacht saliva cortisol) bij honden in verschillende situaties. Hierbij is gekeken naar de gedragingen die honden daarbij laten zien. Uit dit onderzoek is voortgekomen dat o.a. tongelen, hijgen, pootje heffen, grondsnuffelen, etc. voorkomen bij een verhoogde waarde stress-hormoon. Borstelen wordt in het onderzoek echter niet genoemd. Helaas staat het onderzoek niet online, maar ik heb wel de bronvermelding:

Beerda, B., Schilder, M.B.H., Bernardina, W., van Hooff, J.A.R.A.M., de Vries, H.W. and Mol, J. (2000) Behavioural and hormonal indicators of enduring environment stress in dogs. Anim. Welfare. 9, 49-62.

Het onderzoek is gedaan i.s.m. de Universiteit van Utrecht.

Zoie schreef:
zepenko schreef:
Wil de hond schreef:
zepenko schreef: Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
Wat is de funktie van kippevel?
Kippenvel (bij mensen) is een overblijfsel uit een behaard verleden. De functie was tweeledig:
1. Bij kou werd de vacht voller, waardoor deze meer isolerend werkte door de stilstaande lucht tussen de haren.
2. Bij woede, angst of dreiging leek door het opzetten van de haren het individu groter. Het doel hiervan was het afschrikken van de tegenstander.

Maar wat wil je hiermee zeggen?
Ik zou zeggen dat een en dezelfde lichamelijke reactie kennelijk twee betekenissen of functies kan hebben. Wat is de betekenis van een rood hoofd ? Schaamte, woede, oververhitting. b.v.

Ja, natuurlijk kan dat. Maar ik heb nog nooit honden zien borstelen omdat het koud is.

zepenko schreef:
Inge O schreef:
zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef: Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.
Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
nee, die spanning neemt daardoor niet af. het geeft gewoon aan dat ze er Ãs. een signaalfunctie dus.
Volgens mij is er onderzoek gedaan naar de waarden van een stresshormoon (ik dacht saliva cortisol) bij honden in verschillende situaties. Hierbij is gekeken naar de gedragingen die honden daarbij laten zien. Uit dit onderzoek is voortgekomen dat o.a. tongelen, hijgen, pootje heffen, grondsnuffelen, etc. voorkomen bij een verhoogde waarde stress-hormoon. Borstelen wordt in het onderzoek echter niet genoemd. Helaas staat het onderzoek niet online, maar ik heb wel de bronvermelding:

Beerda, B., Schilder, M.B.H., Bernardina, W., van Hooff, J.A.R.A.M., de Vries, H.W. and Mol, J. (2000) Behavioural and hormonal indicators of enduring environment stress in dogs. Anim. Welfare. 9, 49-62.

Het onderzoek is gedaan i.s.m. de Universiteit van Utrecht.

Maar hijgen b.v. kan toch ook opwinding of afkoeling zijn. Het is toch niet altijd stress ?

Zoie schreef:
zepenko schreef:
Inge O schreef:
zepenko schreef: Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
nee, die spanning neemt daardoor niet af. het geeft gewoon aan dat ze er Ãs. een signaalfunctie dus.
Volgens mij is er onderzoek gedaan naar de waarden van een stresshormoon (ik dacht saliva cortisol) bij honden in verschillende situaties. Hierbij is gekeken naar de gedragingen die honden daarbij laten zien. Uit dit onderzoek is voortgekomen dat o.a. tongelen, hijgen, pootje heffen, grondsnuffelen, etc. voorkomen bij een verhoogde waarde stress-hormoon. Borstelen wordt in het onderzoek echter niet genoemd. Helaas staat het onderzoek niet online, maar ik heb wel de bronvermelding:

Beerda, B., Schilder, M.B.H., Bernardina, W., van Hooff, J.A.R.A.M., de Vries, H.W. and Mol, J. (2000) Behavioural and hormonal indicators of enduring environment stress in dogs. Anim. Welfare. 9, 49-62.

Het onderzoek is gedaan i.s.m. de Universiteit van Utrecht.
Maar hijgen b.v. kan toch ook opwinding of afkoeling zijn. Het is toch niet altijd stress ?

Klopt. Maar het borstelen is in dit onderzoek dus niet in relatie gebracht met het hebben van stress (meetbaar door het stress-hormoon). De gedragskenmerken die wel in relatie met stress zijn gebracht, kunnen allemaal voorkomen, zonder dat er stress aanwezig is.

Maar afhankelijk van de situatie kun je wel inschatten of het om stress gaat of niet. Als je hond iets aan het doen is en jij geeft hem een commando en hij laat dan 1 van de stress-signalen zien, is het hoogstwaarschijnlijk dat er ook stress aanwezig is bijvoorbeeld.
Een hond die bang is voor fietsers en die in aanwezigheid van een fietser 1 van deze signalen laat zien, heeft hoogstwaarschijnlijk ook stress op dat moment.

Ik blijf erbij dat borstelen van de haren op de rug geen agressie hoeft te zijn. Dan zou Luca wel erg vaak agressief zijn, en zijn lichaamshouding geeft toch duidelijk aan dat hij verre van agressief is!! Hij vecht nooit!! hij smeert hem gewoon. Zal wel net zoiets zijn als het gapen wat honden doen = ook stress.

Mijn vorige hond borstelde bijna nooit, en vocht wel met andere honden (reuen).

toen ik eens een duitse herder pup (zo'n 5 maanden oud) mee naar huis nam (was teruggebracht naar de fokker en hij was helemaal schuw, waarschijnlijk werd dat beestje gewoon in en kot gestopt en werd er niets mee gedaan) zette ik hem bij mijn hond in huis, en het eerste wat hij deed was ook borstelen. mijn hond was toen ook nog maar een maand of 6-7, dus misschien was dat eerder voor het spel, want beide honden, zowel dÃ©esse als edo, zijn absoluut niet agressief. dÃ©esse is onderdanig, edo eerder angstig. (is nu gelukkig al veel verbeterd)

groetjes

Inge O schreef:
zepenko schreef:
Inge O schreef:
zepenko schreef: Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
nee, die spanning neemt daardoor niet af. het geeft gewoon aan dat ze er Ãs. een signaalfunctie dus.
Volgens mij is er onderzoek gedaan naar de waarden van een stresshormoon (ik dacht saliva cortisol) bij honden in verschillende situaties. Hierbij is gekeken naar de gedragingen die honden daarbij laten zien. Uit dit onderzoek is voortgekomen dat o.a. tongelen, hijgen, pootje heffen, grondsnuffelen, etc. voorkomen bij een verhoogde waarde stress-hormoon. Borstelen wordt in het onderzoek echter niet genoemd. Helaas staat het onderzoek niet online, maar ik heb wel de bronvermelding:

Beerda, B., Schilder, M.B.H., Bernardina, W., van Hooff, J.A.R.A.M., de Vries, H.W. and Mol, J. (2000) Behavioural and hormonal indicators of enduring environment stress in dogs. Anim. Welfare. 9, 49-62.

Het onderzoek is gedaan i.s.m. de Universiteit van Utrecht.
dat onderzoek zal kloppen als een bus - maar dan nog blijft het een signaal, en niet een aktie die de hond onderneemt om zijn spanning af te laten vloeien.

Volgens mij is in het onderzoek gekeken naar wanneer een hond een verhoogde waarde stresshormoon heeft en welke gedragingen hij daarbij vertoont. Hierbij is geen enkele keer borstelen vertoond, maar wel de andere signalen.

zepenko schreef:[Volgens mij is in het onderzoek gekeken naar wanneer een hond een verhoogde waarde stresshormoon heeft en welke gedragingen hij daarbij vertoont. Hierbij is geen enkele keer borstelen vertoond, maar wel de andere signalen.

Als dat zo is zouden we voorzichtig tot de conclusie kunnen komen dat borstelen geen uiting van stress is. Of het dan altijd een uiting van agressie is, is dan ook nog niet bewezen.

Het is wel jammer dat je het niet zeker weet en het niet met een tekstje kunt staven. Heb ook wat gezocht op het internet, en ik kom ook tegen dat het een teken van opwinding is en niet perse agressie, maar op wat voor onderzoek dat gebaseerd is staat er ook niet bij.

nou ik heb hier een enorm zelfverzekerde reu rond lopen die toch ook echt regelmatig borstelt.

Hera is ook een behoorlijke zelfverzekerde tante en die borstelt dus ogenschijnlijk soms om niks.
Tjemig als er een foto van zou moeten maken dan moet ik dat ding om mn nek binden.
Soms loopt ze gewoon ook in huis en hop haren overeind....en hup ook weer zo naar beneden, dan is er dus echt niks; geen andere honden die voorbij komen of in de buurt liggen, geen geluidjes (wat ik horen kan), spullen staan allemala hetzelfde, ligt niks raars op de grond o.i.d.
Dus tsja waarom ze dan dus borstelt.

Zoie schreef:
zepenko schreef:[Volgens mij is in het onderzoek gekeken naar wanneer een hond een verhoogde waarde stresshormoon heeft en welke gedragingen hij daarbij vertoont. Hierbij is geen enkele keer borstelen vertoond, maar wel de andere signalen.
Als dat zo is zouden we voorzichtig tot de conclusie kunnen komen dat borstelen geen uiting van stress is. Of het dan altijd een uiting van agressie is, is dan ook nog niet bewezen.

Het is wel jammer dat je het niet zeker weet en het niet met een tekstje kunt staven. Heb ook wat gezocht op het internet, en ik kom ook tegen dat het een teken van opwinding is en niet perse agressie, maar op wat voor onderzoek dat gebaseerd is staat er ook niet bij.

Nee, het is niet bewezen dat borstelen altijd agressie is. Daarentegen is ook nog nooit bewezen dat het iets anders zou kunnen zijn.

De teksten die je op internet vindt, waarin staat dat het opwinding o.i.d zou zijn, kunnen daarom ook nooit op een onderzoek gebaseerd zijn.

ook ik kom tegen dat het bij opwinding en angst hoort. toch heb ik in de lessen gezien dat het bij agressie hoort.
misschien een goed onderwerp voor mijn eindwerk....

jidde schreef:Op een ander forum heb ik gelezen dat het komt door een adrealine stoot. Dus de hond maakt zich druk (angst, zekerheid, schrik enz.) en daardoor gaan de haren overeind. De hond zou er niets aan kunnen doen. Of dat waar is, weet ik niet.

Ook een hypothese: de hond maakt zich klaar om actie te ondernemen: vechten, achter een balletje aan, vluchten enz. Dan kan het borstelen een signaalfunctie hebben, maar het hoeft niet.

Inge O schreef:
Zoie schreef:
zepenko schreef:[Volgens mij is in het onderzoek gekeken naar wanneer een hond een verhoogde waarde stresshormoon heeft en welke gedragingen hij daarbij vertoont. Hierbij is geen enkele keer borstelen vertoond, maar wel de andere signalen.
Als dat zo is zouden we voorzichtig tot de conclusie kunnen komen dat borstelen geen uiting van stress is. Of het dan altijd een uiting van agressie is, is dan ook nog niet bewezen.

Het is wel jammer dat je het niet zeker weet en het niet met een tekstje kunt staven. Heb ook wat gezocht op het internet, en ik kom ook tegen dat het een teken van opwinding is en niet perse agressie, maar op wat voor onderzoek dat gebaseerd is staat er ook niet bij.
kijk, dit is nou typisch iets waar men door een onderzoek te citeren compleet op het verkeerde been kan komen te staan. ik weet hoe zo'n onderzoeken worden opgesteld, heb het er zelfs nog onlangs met een specialist in deze materie over gehad (iemand die dergelijke onderzoeken uitvoert, maar dan met paarden en runderen) : men legt uiteraard vooraf vast wÃ©lke gedragsuitingen interessant zijn om cortisolmetingen bij te gaan doen. met andere woorden, men kan hooguit een positieve lijst krijgen van gedrag waarbij bekend is dat het stresshormoon stijgt.
natuurlijk wil dit niet zeggen dat dat de Ã©nige gedragsuitingen zijn met gestegen cortisolwaardes - alleen heeft men deze onderzocht, en de andere (nog) niet.
het feit dat borstelen niet in dit onderzoek voorkomt betekent dus helemaal niets .

Er staat me zelfs bij dat borstelen bij de gedragsuitingen waarbij men gemeten heeft, was opgenomen. Er bestond (net als hier dus) twijfel over de relatie tussen stress en borstelen. Maar dan moet ik het onderzoeksrapport eigenlijk nog een keer opvragen.

Inge O schreef:
Zoie schreef:
zepenko schreef:[Volgens mij is in het onderzoek gekeken naar wanneer een hond een verhoogde waarde stresshormoon heeft en welke gedragingen hij daarbij vertoont. Hierbij is geen enkele keer borstelen vertoond, maar wel de andere signalen.
Als dat zo is zouden we voorzichtig tot de conclusie kunnen komen dat borstelen geen uiting van stress is. Of het dan altijd een uiting van agressie is, is dan ook nog niet bewezen.

Het is wel jammer dat je het niet zeker weet en het niet met een tekstje kunt staven. Heb ook wat gezocht op het internet, en ik kom ook tegen dat het een teken van opwinding is en niet perse agressie, maar op wat voor onderzoek dat gebaseerd is staat er ook niet bij.
kijk, dit is nou typisch iets waar men door een onderzoek te citeren compleet op het verkeerde been kan komen te staan. ik weet hoe zo'n onderzoeken worden opgesteld, heb het er zelfs nog onlangs met een specialist in deze materie over gehad (iemand die dergelijke onderzoeken uitvoert, maar dan met paarden en runderen) : men legt uiteraard vooraf vast wÃ©lke gedragsuitingen interessant zijn om cortisolmetingen bij te gaan doen. met andere woorden, men kan hooguit een positieve lijst krijgen van gedrag waarbij bekend is dat het stresshormoon stijgt.
natuurlijk wil dit niet zeggen dat dat de Ã©nige gedragsuitingen zijn met gestegen cortisolwaardes - alleen heeft men deze onderzocht, en de andere (nog) niet.
het feit dat borstelen niet in dit onderzoek voorkomt betekent dus helemaal niets .

Ja maar als er gekeken is naar welke gedragingen er bij het verhoogde stresshormoon horen, zoals zepenko schrijft, dan is dat toch iets anders dan wat jij beschrijft en zou men zoiets als borstelen niet over het hoofd hebben mogen zien. Maar goed, ik ken het onderzoek niet, en zepenko weet het ook niet prercies meer, dus erg verhelderend is het niet op deze manier.

estelle schreef:nou ik heb hier een enorm zelfverzekerde reu rond lopen die toch ook echt regelmatig borstelt.

Hera is ook een behoorlijke zelfverzekerde tante en die borstelt dus ogenschijnlijk soms om niks.
Tjemig als er een foto van zou moeten maken dan moet ik dat ding om mn nek binden.
Soms loopt ze gewoon ook in huis en hop haren overeind....en hup ook weer zo naar beneden, dan is er dus echt niks; geen andere honden die voorbij komen of in de buurt liggen, geen geluidjes (wat ik horen kan), spullen staan allemala hetzelfde, ligt niks raars op de grond o.i.d.
Dus tsja waarom ze dan dus borstelt.

Het kan zijn dat ze toch iets hoort, wat jij niet hoort of opvalt. Of dat het een bepaalde geur is. Mijn reu borstelt als we langs een bepaald huis in de straat komen, terwijl er verder niks op straat te zien of te horen is. Later werd me duidelijk dat hij dat doet, omdat daar een ook een reutje woont. Het borstelen interpreteer ik dan alsof mijn hond rekening houdt met het feit dat dat reutje daar woont en naar buiten kan komen en dat hij dan moet laten zien dat hij niet bang is en een evt. strijd niet uit de weg wil gaan. Daarnaast wordt dat natuurlijk deels ook geconditioneerd op het moment dat het reutje afhaakt als mijn reu staat te borstelen.

Inge O schreef:
zepenko schreef:
Ca Cajuina schreef:
zepenko schreef: Vraagje: wat is in jouw beleving de functie van borstelen? Waarom borstelt een hond?
Dat heb ik al een aantal keren geschreven. Ik geloof dat een hond onvrijwillig borsteld vanuit een interne spanning.
Dus de functie van borstelen is om de interne spanning te doen afnemen?
nee, die spanning neemt daardoor niet af. het geeft gewoon aan dat ze er Ãs. een signaalfunctie dus.

Dit bedoel ik

Inge O schreef:
en zepenko : eerst komt borstelen niet in het onderzoek voor, nu 'staat je bij' dat het er (plots) wel in zit . wetenschap is niet voor zo een vrije interpretatie vatbaar hoor.

Borstelen wordt in het onderzoek niet genoemd als indicator van stress.

Ik ga ook niet echt duidelijkheid brengen

Moritz borstelt in situaties dat hij denkt dat mensen op hem aflopen. Dan blaft hij flink en borstelt vanuit zijn nek tot ver midden over zijn rug.
Op dat moment is hij niet ontzettend bang, want bij echte angst kruipt of rent hij weg. Agressief is hij ook niet, iig niet in die vorm dat hij erop afrent.

Wat het dus sowieso wel is, is dat hij in een behoorlijk negatief opgewonden staat verkeerd. Ik schat in een combinatie tussen angst/agressie(wegjagen) en hevig verontrust zijn.

dan toch een teken van onzekerheid? aan de ene kant wil hij aanvallen (zie houding), maar aan de andere durft hij niet (aanvallen heeft mijn hond nog nooit gedaan). hij wil gewoon een conflict vermijden. moest dit toch agressie worden, dan zal dat angstagressie worden, aangezien een zelfverzekerde hond niet borstelt bij conflicten.
gewoon signaalfunctie dan: 'ik vind dit niet leuk, ben bang, zou liever conflict vermijden, maar als het moet ga ik in de aanv al over'? zoiets?????

maart schreef:dan toch een teken van onzekerheid? aan de ene kant wil hij aanvallen (zie houding), maar aan de andere durft hij niet (aanvallen heeft mijn hond nog nooit gedaan). hij wil gewoon een conflict vermijden. moest dit toch agressie worden, dan zal dat angstagressie worden, aangezien een zelfverzekerde hond niet borstelt bij conflicten.
gewoon signaalfunctie dan: 'ik vind dit niet leuk, ben bang, zou liever conflict vermijden, maar als het moet ga ik in de aanv al over'? zoiets?????

Zo zou ik het idd wel interpreteren bij Moritz. Zijn staart staat dan ook absoluut hoog.

Kaya is een zelfverzekerde hond en die heb ik nog nooit zien borstelen.

Stang schreef:Ik ga ook niet echt duidelijkheid brengen

Moritz borstelt in situaties dat hij denkt dat mensen op hem aflopen. Dan blaft hij flink en borstelt vanuit zijn nek tot ver midden over zijn rug.
Op dat moment is hij niet ontzettend bang, want bij echte angst kruipt of rent hij weg. Agressief is hij ook niet, iig niet in die vorm dat hij erop afrent.

Wat het dus sowieso wel is, is dat hij in een behoorlijk negatief opgewonden staat verkeerd. Ik schat in een combinatie tussen angst/agressie(wegjagen) en hevig verontrust zijn.

Hoe staan op zo'n moment zijn staart, oren, totale lichaamshouding?
Over het algemeen is het zo dat als dit hoger dan neutraal is, het gaat om (een vorm van) offensieve agressie. Als het lager dan neutraal is, gaat het om (een vorm van angstagressie.
De hoge houding kan overigens ook geconditioneerd zijn. Als Moritz ergens bang van geweest is en hij heeft ontdekt dat dat met blaffen en borstelen weg te jagen is geweest, ontstaat er vaak een hogere houding bij. Je zou dan moeten gaan kijken wat er gebeurt als hetgeen wat aangeblaft wordt, niet verjaagd wordt.

Inge O schreef:
zepenko schreef:
Inge O schreef:
en zepenko : eerst komt borstelen niet in het onderzoek voor, nu 'staat je bij' dat het er (plots) wel in zit . wetenschap is niet voor zo een vrije interpretatie vatbaar hoor.
Borstelen wordt in het onderzoek niet genoemd als indicator van stress.
oh, en dat verklaart alles? als iets in een onderzoek niet meegenomen wordt concludeer jij dat er dus per definitie geen verband is ?

zepenko schreef:
Er staat me zelfs bij dat borstelen bij de gedragsuitingen waarbij men gemeten heeft, was opgenomen. Er bestond (net als hier dus) twijfel over de relatie tussen stress en borstelen. Maar dan moet ik het onderzoeksrapport eigenlijk nog een keer opvragen.