Om weer terug te komen op de Gampr, die de oudste Molosser zou zijn...
Het volgende artikel over de Gamp'r heb ik vertaald en komt van een
Armeense website. Er wordt uitgebreid aandacht aan de geschiedenis besteed, met de bedoeling aan te tonen dat de Gamp'r de enige echte oorspronkelijke is (en niet de Kaukasische, Georgische of Turkse herders) afkomstig van het Armeens Plateau. Ook een summiere rasstandaard, de officiële is in nog ontwikkeling, wordt beschreven.
==============================================
Het lijkt redelijk vanzelfsprekend bij hondenliefhebbers en -kenners hier dat een apart ras van herdershond zijn oorsprong vindt in Armenië. Tenslotte hebben veehoeders duizenden jaren lang deel uitgemaakt van het landschap. Het in Armenië inheemse ras werd geregistreerd als de Kaukasische Ovcharka, wat een Russische term is. Turkije registreerde drie rassen die in Armenië zijn ontstaan, de Kangal, Anatolische herder en de Akhbash. Armeense hondenclubs worstelen nu om de namen onder een Armeense hondennaam geregistreerd te krijgen, waarbij wordt gedacht aan de Armeense Wolfhond (Gampr) en Aralez.
De Armeense herdershonden ontstonden 15.000 jaar geleden, toen voorvaderen op het Armeens Plateau (inclusief Anatolie) voor het eerst vee, schapen en geiten, begonnen te domesticeren. Legendes schrijven mystieke krachten toe aan een bepaald ras, beginnend met het verhaal van Ara Geghetsik en Semiramis. Semiramis zou de krachten van een god hebben omgetoverd in de vorm van een hond, genaamd Aralez, om de gevallen held te kunnen doen herleven. Sommigen dachten dat dit betekende dat de herkomst van dat ras Assyrie was, maar oudere Mesopotamische kronieken maken melding van een nieuwe god gebaseerd op de Heilige Hond van Armenië. Aralez was een deel van het oude pantheon van Armeense goden, aan wie de krachten om doden weer tot leven te kunnen wekken werd toegeschreven.
Zeer stoere en vriendelijke Gamprs worden gevonden in alle landelijke bergachtige gebieden.
De regering van Armenië bevindt zich in het beginstadium van het registratieproces van de standaard van de Gampr of Aralez. Dit is nodig om de onjuiste claims van Turkije en Rusland te kunnen bestrijden, dat deze in Armenië inheemse soort op de een of andere manier aan hen toebehoort. Om de standaard in internationale fokkringen erkend te krijgen is deze registratie van vitaal belang.
Het volgende artikel is voorbereid om dit proces te ondersteunen.
De Armeense Gampr
Armenië is een thuisland voor tienduizenden inheemse soorten, waarvan de meeste alleen de interesse van de wetenschap hebben. Maar enkele trekken hevige belangstelling omdat zij bijdroegen tot de vorming van talloze rassen wereldwijd, terwijl hun unieke plek in de geschiedenis, de mythologie en de cultuur van Armenië zelf wordt gehandhaafd. Hiertussen bevindt zich de Gampr, een hondenras dat inheems is op de Armeense hooglanden en waarvan de voorouders kunnen worden opgespoord tot in prehistorische nederzettingen en optekeningen op de aangezichten van de bergen zelf. In feite is de Gampr zo nauw verbonden met de historie en cultuur van Armenië, dat het verrassend is dat zo weing mensen weten dat deze hond afkomstig is uit historisch Armenië, en hem liever noemen naar zijn Turkse en Sovjet benamingen.
Herkomst
De oorsprong van de Gampr begint vanaf het Armeens Plateau, een van de bakermatten van de beschaving. Archeologische opgravingen in de Hrazdan Valei, nabij Bjini, onthulden menselijke skeletresten daterend tot 1-2 miljoen v.Chr. Wijdverbreide bewoning door mensen begint rond 500.000 v. Chr. met de eerste ontdekte menselijke vestigingen rond 90.000 v.Chr. Gedomesticeerde landbouw en veehouderij in Armenië dateert terug van wel 25.000 v.Chr., ruwweg 10.000 jaar voor ontdekte domesticatie in andere gebieden van het nabije Oosten. Tegelijkertijd, is domesticatie van honden te zien op prehistorische afbeeldingen.
In tegenstelling tot de domesticatie van ook ander dieren - paarden, katten, vee, zelfs lynxen en andere wilde dieren - was de hond uniek, met een speciale plek in huis zowel als op het veld, terwijl hij zijn baas vergezelde tijdens werk, spel en in de strijd.
Vroege vermelding en ontwikkeling
Niemand weet zeker wanneer precies de Gampr werd gedomesticeerd. Vroege bronnen zijn wat dat betreft onduidelijk, vaak onderling kibbelend om elkaar academisch bewijs te leveren. Terwijl er een enorme diversiteit is tussen de inheemse soorten die tienduizenden jaren teruggaan, is het prototype van de moderne Gampr 3000 jaar geleden gevormd.
Petroglyphen (in steen gegrifte symbolen die een verhaal vertellen) gevonden op het Armeens Plateau, vanaf ca. 15.000-12.000 v.Chr., laten een groot aantal en grote verscheidenheid aan hondentypen zien, en verschaffen zo een vastlegging van ontwikkeling. Van de honderden petroglyphen gevonden in Ughtasar en op de Geghama bergketens, lijken tot 20% van de inkervingen op de hedendaagse Gampr, terwijl andere een opmerkelijke verscheidenheid aan honden laten zien, die niet meer bestaan.
Een monografie van S. Dal, "Sevan plateau’s trans-Kaukasische herdershond, 1e millennium v.Chr." beschrijft de resultaten van een opgraving uitgevoerd in 1954 bij Lake Sevan. Op de opgravinglocatie daterend van ongeveer 800-1000 jaar v.Chr. vond men een goed geconserveerd hondenskelet in een van de tomben. Door de schedel te vergelijken met de kop van de moderne Gampr en andere honden, concludeerde Dal dat het een voor die tijd representatief exemplaar van het ras was hoewel er enige verschillen waren met het moderne type, zoals een langer hoofd, een nauwere “boxâ€
