Ster topic:

Kijk je naar goedkopere alternatieven voor je hond nu alle de prijzen zo uit de bocht vliegen?
Ster topic! Klik hier om te reageren


Ben je nieuw en wil je een account maken? Klik hier!
Een (zeer) beknopte handleiding voor nieuwe leden vind je hier: Klik!
Het hondenforum team stelt zich hier voor: Klik!


Laatste wijziging 23-03-2022
Wil je deze forummededeling niet meer zien? klik dan rechtsboven in dit vak

Al van alles geprobeerd ...

Forum waar men kan praten over het gedrag en de opvoeding van puppies en volwassen honden (of de eigenaar).

Moderator: moderatorteam

Marsha en Daisy
Actief
Berichten: 102
Lid geworden op: 07 feb 2005 19:32
Mijn ras(sen): Shih-Tzu
Locatie: Uithoorn
Contacteer:

Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door Marsha en Daisy »

Hallo allemaal,

Mijn shih-tzu pup (Daisy) van 7 maanden heeft nog steeds last van verlatings-angst. Via de hondenschool waar we puppy cursus hebben gedaan heb ik al advies gekregen maar dat heeft (tot nu toe) nog weinig geholpen. Ook 2 verschillende Bach Bloesem remedies gekregen maar ook daar weinig resultaat mee gehad. Zelf heb ik een Dogitude geurverspreider gekocht maar ook dat helpt niet.
Ik weet dat ik het alleen zijn langzaam op moet bouwen maar ik kan zelfs niet even de kamer uitlopen om boven iets te pakken of even naar de wc te gaan. Zodra ik opsta en de keuken in loop dan staat Daisy meteen op (ook als ze ligt te slapen) en loopt achter mij aan. Dat achter mij aan lopen probeer ik ook zoveel mogelijk te voorkomen door 'blijf' tegen haar te zeggen zodra ik op sta, dit werkt even maar meestal komt ze dan toch weer achter mij aan lopen.
Als ik de kamer uitloop doe ik de deur dicht zodat ze niet achter mij aan kan lopen maar dan begint ze meteen te blaffen. Ik reageer niet op het blaffen en als ik weer terug de kamer in wil lopen wacht ik tot ze stil is (wat soms erg lang kan duren :roll: ) daarna geef ik haar ook geen aandacht, pas na een paar minuten roep ik haar bij me.
Ook heb ik geprobeerd met speeltjes haar bezig te houden en het enige wat een beetje helpt is een Kong vullen met Rodi worst, daar is ze dan even zoet mee ongeveer net genoeg tijd dat ik even onder de douche kan maar soms hoor ik haar halverwege toch weer gaan blaffen.
Ze blijft maar blaffen en ik vind het vooral erg vervelend voor de buren, die zijn nog niet komen klagen maar die horen het volgens mij wel (de buurjongen sprak mij gisteren wel aan maar hij zegt dat hij het niet erg vind).
Ook als Daisy geen aandacht krijgt gaat ze spullen slopen of ze gaat plassen / poepen. Vanochtend was ik even bezig met iets en toen heeft ze binnen zitten poepen. Daisy was vanaf 13 mei zindelijk maar volgens mij doet ze dit gewoon om aandacht te trekken (of doen honden dat niet ?) Toen ik de poep op ging ruimen heb ik Daisy even in de gang gezet zodat ze niet ziet dat ik het opruim en daarna ben ik verder gegaan met waar ik mee bezig was. Uiteindelijk heeft ze toch weer wat aandacht gekregen, dus heeft ze weer haar zin gekregen.
Bench training zijn we ook nog steeds mee bezig, ook dat probeer ik steeds een beetje langer te doen maar na 5 minuten begint ze al te piepen / blaffen. Haar eten staat in de bench en ik geef haar iets lekkers en ik zorg er ook nog voor dat er 1 of 2 speeltjes in de bench liggen. Genoeg om haar bezig te houden maar ik krijg het idee dat ze niet graag "opgesloten" zit ?
Weet iemand misschien wat ik nu het beste kan proberen ?!
Groetjes Marsha en Daisy

Handle every stressful situation like a dog : If you can't eat it or hump it, pis on it and walk away !
Gebruikersavatar
dobervriendin
Zeer actief
Berichten: 393
Lid geworden op: 23 apr 2002 01:00
Mijn ras(sen): dobers en hollanders
Locatie: woon bij mijn honden in in de polder
Contacteer:

Ongelezen bericht door dobervriendin »

Heb je al eens geprobeert om een radio aan te laten staan. Vraagje waarom mag ze niet met jou meelopen als je de kamer uitgaat? Mijn 3 honden lopen als ze los zijn de hele dag achter me aan en als ze geen zin hebben blijven ze liggen.
Groetjes van Dobervriendin haar en hollanders Haru en Kandalf
Gebruikersavatar
starfleet
Erelid
Berichten: 8441
Lid geworden op: 16 jan 2005 23:56

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door starfleet »

Marsha en Daisy schreef: Ik weet dat ik het alleen zijn langzaam op moet bouwen maar ik kan zelfs niet even de kamer uitlopen om boven iets te pakken of even naar de wc te gaan.
Hoe lang is ze al in huis? Heb je haar vanaf 8 weken of heb je haar later gekregen als tweede eigenaar?

Anne
Gebruikersavatar
Moos
Zeer actief
Berichten: 25126
Lid geworden op: 02 jan 2003 12:38

Ongelezen bericht door Moos »

dobervriendin schreef: Vraagje waarom mag ze niet met jou meelopen als je de kamer uitgaat? Mijn 3 honden lopen als ze los zijn de hele dag achter me aan en als ze geen zin hebben blijven ze liggen.
Omdat een hond met verlatingsangst moet leren dat hij de baas niet altijd maar overal kan volgen; dat hij het ook af en toe even heel kort zonder de baas moet kunnen stellen.
Jouw honden blijven ook vaak gewoon liggen als ze geen zin hebben om mee te lopen; haar hondje is zo op de baas gefocust dat ze haar altijd achterna blijft lopen, en al in de stress schiet als ze even naar de wc is.
Afbeelding
Gebruikersavatar
dobervriendin
Zeer actief
Berichten: 393
Lid geworden op: 23 apr 2002 01:00
Mijn ras(sen): dobers en hollanders
Locatie: woon bij mijn honden in in de polder
Contacteer:

Ongelezen bericht door dobervriendin »

Moos schreef:
dobervriendin schreef: Vraagje waarom mag ze niet met jou meelopen als je de kamer uitgaat? Mijn 3 honden lopen als ze los zijn de hele dag achter me aan en als ze geen zin hebben blijven ze liggen.
Omdat een hond met verlatingsangst moet leren dat hij de baas niet altijd maar overal kan volgen; dat hij het ook af en toe even heel kort zonder de baas moet kunnen stellen.
Jouw honden blijven ook vaak gewoon liggen als ze geen zin hebben om mee te lopen; haar hondje is zo op de baas gefocust dat ze haar altijd achterna blijft lopen, en al in de stress schiet als ze even naar de wc is.
Juist vind ik laat het hondje zien waar ze de hele dag heen gaat en dan kun je rustig hondje bij de deur en baasje buiten en dan weer naar binnen langzaam opbouwen dan ze leert dat het huis veilig is ook al is het baasje even weg. Mijn mening is anders maar wie zegt dat het niet helpt.
Groetjes van Dobervriendin haar en hollanders Haru en Kandalf
Marsha en Daisy
Actief
Berichten: 102
Lid geworden op: 07 feb 2005 19:32
Mijn ras(sen): Shih-Tzu
Locatie: Uithoorn
Contacteer:

Ongelezen bericht door Marsha en Daisy »

Moos schreef:Jouw honden blijven ook vaak gewoon liggen als ze geen zin hebben om mee te lopen; haar hondje is zo op de baas gefocust dat ze haar altijd achterna blijft lopen, en al in de stress schiet als ze even naar de wc is.
Bedankt Moos voor het antwoorden :wink: dat is inderdaad de reden dat ik de deur achter mij dicht doe. Daisy blijft achter mij aanlopen en ze blijft NOOIT liggen, zelfs als ze ligt te slapen.
starfleet schreef:Hoe lang is ze al in huis? Heb je haar vanaf 8 weken of heb je haar later gekregen als tweede eigenaar?
Daisy heb ik vanaf 10 weken, ze is 2 weken alleen geweest bij haar moeder terwijl de andere pups al naar hun nieuwe eigenaar waren. Er was nl. iemand die haar al had gekocht maar er op het laatste moment vanaf heeft gezien.

dobervriendin schreef:Heb je al eens geprobeert om een radio aan te laten staan
De radio staat hier altijd aan, dat heb ik dus ook geprobeerd maar dat helpt niets.

Voordat ik met de Bach Bloesem druppels was begonnen ging het alleen zijn best goed maar ineens begon ze weer te blaffen als ik de kamer uitliep. Volgens de hondenschool kan dat niet komen door het gebruik van de Bach Bloesems. In ieder geval ben ik nu gestopt met de Bach Bloesems te geven omdat het niets helpt.
Groetjes Marsha en Daisy

Handle every stressful situation like a dog : If you can't eat it or hump it, pis on it and walk away !
binno
Zeer actief
Berichten: 1300
Lid geworden op: 12 aug 2004 11:59
Mijn ras(sen): labrador
maltezer
Aantal honden: 2
Locatie: Antwerpen
Contacteer:

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door binno »

Marsha en Daisy schreef:Als ik de kamer uitloop doe ik de deur dicht zodat ze niet achter mij aan kan lopen maar dan begint ze meteen te blaffen. Ik reageer niet op het blaffen en als ik weer terug de kamer in wil lopen wacht ik tot ze stil is (wat soms erg lang kan duren :roll: ) daarna geef ik haar ook geen aandacht, pas na een paar minuten roep ik haar bij me.
Misschien ipv de deur dicht te doen, een hekje plaatsen zodat ze je nog wel kan zien maar niet (altijd) achter je aan kan lopen? Als dat goed gaat verder oefenen met af en toe de deur dicht, en zo steeds verder opbouwen.
Je geeft haar geen aandacht als ze blaft, wat heel goed is.
Als je haar nu telkens ook eens (op het moment zelf) beloont voor het stil zijn? :19:
Afbeelding
Moos (labrador) Gian (maltezer)
Marsha en Daisy
Actief
Berichten: 102
Lid geworden op: 07 feb 2005 19:32
Mijn ras(sen): Shih-Tzu
Locatie: Uithoorn
Contacteer:

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door Marsha en Daisy »

binno schreef:Misschien ipv de deur dicht te doen, een hekje plaatsen zodat ze je nog wel kan zien maar niet (altijd) achter je aan kan lopen? Als dat goed gaat verder oefenen met af en toe de deur dicht, en zo steeds verder opbouwen.
Je geeft haar geen aandacht als ze blaft, wat heel goed is.
Als je haar nu telkens ook eens (op het moment zelf) beloont voor het stil zijn? :19:
Heel af en toe laat ik de deur wel open en dan ziet ze mij naar boven toe lopen, ze gaat dan bij de trap naar beneden kijken waar ik ben :denken:
Zodra ik uit zicht ben begint ze ook te blaffen, ze kan nu traplopen maar de trap naar boven durft ze niet op (waarschijnlijk omdat die open is) en ze dat eng vind ?
Ook als ze stil is geweest zeg ik ook dat ze braaf is geweest, ze kijkt dan heel verbaasd en ik geef haar een snoepje, helaas heeft ze niet door dat ze iedere keer stil moet zijn :roll:
Groetjes Marsha en Daisy

Handle every stressful situation like a dog : If you can't eat it or hump it, pis on it and walk away !
Gebruikersavatar
dobervriendin
Zeer actief
Berichten: 393
Lid geworden op: 23 apr 2002 01:00
Mijn ras(sen): dobers en hollanders
Locatie: woon bij mijn honden in in de polder
Contacteer:

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door dobervriendin »

Marsha en Daisy schreef:
binno schreef:Misschien ipv de deur dicht te doen, een hekje plaatsen zodat ze je nog wel kan zien maar niet (altijd) achter je aan kan lopen? Als dat goed gaat verder oefenen met af en toe de deur dicht, en zo steeds verder opbouwen.
Je geeft haar geen aandacht als ze blaft, wat heel goed is.
Als je haar nu telkens ook eens (op het moment zelf) beloont voor het stil zijn? :19:
Heel af en toe laat ik de deur wel open en dan ziet ze mij naar boven toe lopen, ze gaat dan bij de trap naar beneden kijken waar ik ben :denken:
Zodra ik uit zicht ben begint ze ook te blaffen, ze kan nu traplopen maar de trap naar boven durft ze niet op (waarschijnlijk omdat die open is) en ze dat eng vind ?
Ook als ze stil is geweest zeg ik ook dat ze braaf is geweest, ze kijkt dan heel verbaasd en ik geef haar een snoepje, helaas heeft ze niet door dat ze iedere keer stil moet zijn :roll:
Het is niet gezond voor haar boten om haar nu al trap te laten lopen dit is beter als de hond ongeveer een jaar is. Ik zou gewoon doorgaan en laat haar maar blaffen ze moet er toch een keer doorheen en pas je te veel aan dan zal ze het nooit leren. Het klinkt hard maar het is een jonge hond die nu op deze leeftijd ook wel weet hoe ze haar zin kan krijgen bij het baasje. Wat dat betreft kun je het gejengel van honden met het gejengel van kinderen vergelijken. Alleen het grote voordeel bij kinderen is je kunt met ze praten en uitleggen het hoe en wat en dat kan bij honden niet maar ze zijn hoe jong ook net zo gehaait als kinderen.
Groetjes van Dobervriendin haar en hollanders Haru en Kandalf
Marsha en Daisy
Actief
Berichten: 102
Lid geworden op: 07 feb 2005 19:32
Mijn ras(sen): Shih-Tzu
Locatie: Uithoorn
Contacteer:

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door Marsha en Daisy »

dobervriendin schreef:Het is niet gezond voor haar boten om haar nu al trap te laten lopen dit is beter als de hond ongeveer een jaar is. Ik zou gewoon doorgaan en laat haar maar blaffen ze moet er toch een keer doorheen en pas je te veel aan dan zal ze het nooit leren. Het klinkt hard maar het is een jonge hond die nu op deze leeftijd ook wel weet hoe ze haar zin kan krijgen bij het baasje. Wat dat betreft kun je het gejengel van honden met het gejengel van kinderen vergelijken. Alleen het grote voordeel bij kinderen is je kunt met ze praten en uitleggen het hoe en wat en dat kan bij honden niet maar ze zijn hoe jong ook net zo gehaait als kinderen.
Ik weet dat het niet goed is voor haar botten om trap te lopen, ik til haar ook altijd op hoor maar ze liep laatst ineens achter mij aan de trap op (was bij mijn vader thuis).

Dat vind ik dus ook lastig dat honden niet kunnen praten :wink: dan kan je haar tenminste duidelijk maken dat je zo weer terug bent. Dat zeg ik er ook meestal wel bij, als ik de kamer uitloop "zo terug" ...

Gisteren kwam ik iemand tegen en haar hond kan ook niet alleen zijn, ze zei tegen mij dat als Daisy het nu nog niet kan het wel altijd zo zal blijven. Zelf denk ik dat ze nu aan het puberen is en weer alles opnieuw gaat uitproberen dus hier moeten we maar even doorheen maar ik hoop wel dat het beter gaat want als we nu weggaan en Daisy kan niet mee dan moet ik een oppas voor haar zoeken. Gelukkig veel familie en vrienden die hebben aangeboden om op te passen maar toch is het wel lastig dat ze nooit eventjes alleen thuis kan blijven ...
Groetjes Marsha en Daisy

Handle every stressful situation like a dog : If you can't eat it or hump it, pis on it and walk away !
Gebruikersavatar
dobervriendin
Zeer actief
Berichten: 393
Lid geworden op: 23 apr 2002 01:00
Mijn ras(sen): dobers en hollanders
Locatie: woon bij mijn honden in in de polder
Contacteer:

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door dobervriendin »

Marsha en Daisy schreef:
dobervriendin schreef:Het is niet gezond voor haar boten om haar nu al trap te laten lopen dit is beter als de hond ongeveer een jaar is. Ik zou gewoon doorgaan en laat haar maar blaffen ze moet er toch een keer doorheen en pas je te veel aan dan zal ze het nooit leren. Het klinkt hard maar het is een jonge hond die nu op deze leeftijd ook wel weet hoe ze haar zin kan krijgen bij het baasje. Wat dat betreft kun je het gejengel van honden met het gejengel van kinderen vergelijken. Alleen het grote voordeel bij kinderen is je kunt met ze praten en uitleggen het hoe en wat en dat kan bij honden niet maar ze zijn hoe jong ook net zo gehaait als kinderen.
Ik weet dat het niet goed is voor haar botten om trap te lopen, ik til haar ook altijd op hoor maar ze liep laatst ineens achter mij aan de trap op (was bij mijn vader thuis).

Dat vind ik dus ook lastig dat honden niet kunnen praten :wink: dan kan je haar tenminste duidelijk maken dat je zo weer terug bent. Dat zeg ik er ook meestal wel bij, als ik de kamer uitloop "zo terug" ...

Gisteren kwam ik iemand tegen en haar hond kan ook niet alleen zijn, ze zei tegen mij dat als Daisy het nu nog niet kan het wel altijd zo zal blijven. Zelf denk ik dat ze nu aan het puberen is en weer alles opnieuw gaat uitproberen dus hier moeten we maar even doorheen maar ik hoop wel dat het beter gaat want als we nu weggaan en Daisy kan niet mee dan moet ik een oppas voor haar zoeken. Gelukkig veel familie en vrienden die hebben aangeboden om op te passen maar toch is het wel lastig dat ze nooit eventjes alleen thuis kan blijven ...
Je begint gewoon door bij de buren een kop koffie te drinken en zolang ze blijft piepen blijf je koffie drinken en is ze stil dan ga je erheen. Dan kun je precies horen hoelang ze doorgaat en wanneer je haar moet belonen. Ik heb gelukkig hele goede buren met geduld die zeggen het houd vanzelf op en dan hoor ik van hun dat het steeds korter word het gepiep en geblaf. Praat met je buren of ze mee willen werken.
Groetjes van Dobervriendin haar en hollanders Haru en Kandalf
Gebruikersavatar
Mama Sanneke
Zeer actief
Berichten: 5464
Lid geworden op: 18 aug 2003 11:37
Locatie: Belgie

Ongelezen bericht door Mama Sanneke »

Ik heb hier ook zo één die achter me aan holt. Ik val er soms over. :mrgreen:
Behalve als ie vast slaapt.
Maar gaan slapen of weggaan is geen probleem.
Sanneke, Bazinneke van Luka Poedelmans
Afbeelding
Ik ben gewoon mezelf
Gebruikersavatar
BessieTurf
Actief
Berichten: 212
Lid geworden op: 09 jul 2002 11:37
Mijn ras(sen): Witte Herder

Ongelezen bericht door BessieTurf »

Mijn reu wilde ook nooit alleen zijn. Altijd janken. Toen hij op de leeftijd kwam dat hij wat groot werd voor de bench, ging hij slopen, dus maar weer terug in de bench. Ook alles, net als Topic Starter, geprobeerd.

Gaat wel over als hij ouder wordt, was het devies van velen. Yeah right.

Toen kreeg ik zijn moeder erbij en toen werd het wel wat minder. Vooral het janken. Stoute dingen uithalen zit er nog steeds in. Als het meneer niet aanstaat dat we nu -naar zijn zin- alweer weg gaan verzint hij wel wat. Of als er wat lekkers te halen valt zoals bij het openhalen van de vaatwasser.

Soms kan je er alles aandoen, maar het kan al in het nest aangeleerd zijn. Mijn fokker heeft er nogal een handje van om bij elke piep bij de pups te gaan kijken. Dat heb ik gemerkt nadien!
Gebruikersavatar
stefanie
Zeer actief
Berichten: 2081
Lid geworden op: 14 feb 2004 16:49
Locatie: zuid-holland

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door stefanie »

dobervriendin schreef: Je begint gewoon door bij de buren een kop koffie te drinken en zolang ze blijft piepen blijf je koffie drinken en is ze stil dan ga je erheen. Dan kun je precies horen hoelang ze doorgaat en wanneer je haar moet belonen. Ik heb gelukkig hele goede buren met geduld die zeggen het houd vanzelf op en dan hoor ik van hun dat het steeds korter word het gepiep en geblaf. Praat met je buren of ze mee willen werken.
De hond heeft verlatingsangst. Die moet dus leren dat alleen zijn niet eng is en dat het baasje wel weer terug komt.
Adviseren om gewoon weg te gaan en de hond laten piepen en blaffen vind ik dan ook barbaars. De hond is in paniek want het baasje is verdwenen. Zo help je de hond echt niet maar vergroot je de problemen. Wat als de hond straks bijv.gaat slopen uit frustratie?
Het beste is gewoon om er veel tijd voor te nemen en de hond er langzaam aan te wennen. En dat gaat niet in een weekje, daar gaat tijd in zitten.

Als je bij de optie "zoeken" het woord verlatingsangst in tikt, zal je heel veel info krijgen.
sassel
Actief
Berichten: 113
Lid geworden op: 27 mar 2005 14:53
Locatie: Den Helder

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door sassel »

stefanie schreef:
dobervriendin schreef: Je begint gewoon door bij de buren een kop koffie te drinken en zolang ze blijft piepen blijf je koffie drinken en is ze stil dan ga je erheen. Dan kun je precies horen hoelang ze doorgaat en wanneer je haar moet belonen. Ik heb gelukkig hele goede buren met geduld die zeggen het houd vanzelf op en dan hoor ik van hun dat het steeds korter word het gepiep en geblaf. Praat met je buren of ze mee willen werken.
De hond heeft verlatingsangst. Die moet dus leren dat alleen zijn niet eng is en dat het baasje wel weer terug komt.
Adviseren om gewoon weg te gaan en de hond laten piepen en blaffen vind ik dan ook barbaars. De hond is in paniek want het baasje is verdwenen. Zo help je de hond echt niet maar vergroot je de problemen. Wat als de hond straks bijv.gaat slopen uit frustratie?
Het beste is gewoon om er veel tijd voor te nemen en de hond er langzaam aan te wennen. En dat gaat niet in een weekje, daar gaat tijd in zitten.

Als je bij de optie "zoeken" het woord verlatingsangst in tikt, zal je heel veel info krijgen.
Dat de hond verlatingsangst heeft dat heeft ze geprobeerd uit te leggen.
Barbaars vind ik wel wat extreem om te zeggen.
Maar als je hond 2 min. nadat je de deur dicht doet begint te piepen en te blaffen wat is dan de oplossing om er gewoon veel tijd voor te nemen en hoe moet ie dan langzaam wennen?Misschien heeft ze er meer aan om dan iets aan te geven want dat is haar vraag.
Groetjes Saskia en Zep
Gebruikersavatar
marian*
Erelid
Berichten: 32600
Lid geworden op: 10 feb 2003 18:01
Mijn ras(sen): Drentsche Patrijshond
Aantal honden: 1
Locatie: Arnhem
Contacteer:

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door marian* »

dobervriendin schreef: Ik zou gewoon doorgaan en laat haar maar blaffen
Da's dus dé manier om zo'n hond nooit van zijn verlatingsangst af te laten komen :roll:
Het zal echt van voren af aan opgebouwd moeten worden,dus even de deur uit(een paar sekonden of zo) en als ze dan nog stil is een beloning geven.Als dat goed gaat kun je weer een stapje verder gaan.
Kost inderdaad heel veel tijd en moeite,maar lijkt mij een betere manier dan maar laten blaffen waar de hond helemaal niks goeds mee leert.
Afbeelding
Uit het oog maar nooit uit het hart
Max 24/8/'94-11-4-'11,Bente 27/4/'99-23/11/'10
Gebruikersavatar
dobervriendin
Zeer actief
Berichten: 393
Lid geworden op: 23 apr 2002 01:00
Mijn ras(sen): dobers en hollanders
Locatie: woon bij mijn honden in in de polder
Contacteer:

Ongelezen bericht door dobervriendin »

Deze hond is al 7 maanden en is nooit goed geleerd om alleen te zijn dat is geen verlatingsangst deze hond weet dat als hij kikt het vrouwtje terug komt. Dit is normaal gedrag voor een jonge hond die niet geleerd heeft om alleen te zijn en moet er ff doorheen dat is het punt. Mascha heeft van alles al geprobeert en dat werkt niet dan is het doorbijten en niet toegeven. Dan maak je een hond met verlatingsangst en kan die hond tot aan zijn dood niet meer alleen gelaten worden. Nu met 7 maanden kan de hond het nog leren. Of dat barbaars is dat valt mee want in de natuur gebeurt het ook dus dat barbaarse wat je bedoelt is niet menselijk maar een hond is geen mens en heeft dus andere regels. Ik heb genoeg pups opgevoed om te weten hoe het moet en ben gewoon blijven werken en geen 1 van mijn honden heeft dit gedaan. Daarom moet ze goede afspraken maken met de buren dat doe ik ook altijd licht ze van te voren in er komt weer een pup en dan weten ze dat het iets lastig zal zijn en ze weten ook dat het over gaat als je er niet aan toe geeft.

Sorry dat ik anders denk misschien is dat ook de reden dat ik vaak niet zulke problemen heb. Ben gek met mijn honden maar de honderegels zijn anders dan de mensenregels en dat moet je kunnen begrijpen wil je honden houden.
Groetjes van Dobervriendin haar en hollanders Haru en Kandalf
Gebruikersavatar
Moos
Zeer actief
Berichten: 25126
Lid geworden op: 02 jan 2003 12:38

Ongelezen bericht door Moos »

dobervriendin schreef:Deze hond is al 7 maanden en is nooit goed geleerd om alleen te zijn dat is geen verlatingsangst deze hond weet dat als hij kikt het vrouwtje terug komt. Dit is normaal gedrag voor een jonge hond die niet geleerd heeft om alleen te zijn en moet er ff doorheen dat is het punt. Mascha heeft van alles al geprobeert en dat werkt niet dan is het doorbijten en niet toegeven. Dan maak je een hond met verlatingsangst en kan die hond tot aan zijn dood niet meer alleen gelaten worden. Nu met 7 maanden kan de hond het nog leren. Of dat barbaars is dat valt mee want in de natuur gebeurt het ook dus dat barbaarse wat je bedoelt is niet menselijk maar een hond is geen mens en heeft dus andere regels. Ik heb genoeg pups opgevoed om te weten hoe het moet en ben gewoon blijven werken en geen 1 van mijn honden heeft dit gedaan. Daarom moet ze goede afspraken maken met de buren dat doe ik ook altijd licht ze van te voren in er komt weer een pup en dan weten ze dat het iets lastig zal zijn en ze weten ook dat het over gaat als je er niet aan toe geeft.

Sorry dat ik anders denk misschien is dat ook de reden dat ik vaak niet zulke problemen heb. Ben gek met mijn honden maar de honderegels zijn anders dan de mensenregels en dat moet je kunnen begrijpen wil je honden houden.
Ja, het is goed met je. Wij zijn allemaal gek, en jij hebt gelijk. :roll:
Als jij dat zo wilt, prima! Fijn ook voor je dat je nooit problemen hebt met je honden, en wij, arme sukkels, wel :ok:

Zelfs als het komt omdat de hond nooit geleerd heeft om alleen te zijn, dan nog heb je grote kans dat je wel verlatingsangst kweekt door een hond gewoon maar te laten blaffen en piepen.
Sommige honden hebben er gewoon heel veel moeite mee om het alleen zijn te leren; sommige vrijwel niet, en sommige hebben het vrij snel door (schijnbaar vallen jouw honden in die categorie, dan bof je!)

Dit hondje vindt het gewoon heel moeilijk, en ik zou zoals eerder gezegd, even bij de zoekfunctie verlatingsangst intypen; dan komen er heel veel tips tevoorschijn :wink:
Afbeelding
Gebruikersavatar
dobervriendin
Zeer actief
Berichten: 393
Lid geworden op: 23 apr 2002 01:00
Mijn ras(sen): dobers en hollanders
Locatie: woon bij mijn honden in in de polder
Contacteer:

Ongelezen bericht door dobervriendin »

:19: :neenee: ik ben stout omdat ik anders denk ach het is wel goed.

Succes verder met het stil krijgen van je hondje en ik hoop dat het lukt met de goede raad van anderen hier.
Groetjes van Dobervriendin haar en hollanders Haru en Kandalf
Gebruikersavatar
stefanie
Zeer actief
Berichten: 2081
Lid geworden op: 14 feb 2004 16:49
Locatie: zuid-holland

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door stefanie »

sassel schreef: Dat de hond verlatingsangst heeft dat heeft ze geprobeerd uit te leggen.
Ik herhaal het gewoon. De hond heeft verlatingsangst dus......
Barbaars vind ik wel wat extreem om te zeggen.
Misschien is dat wel extreem ja maar ik vind een hond uit angst laten piepen/janken/ blaffen terwijl je lekker een bakkie koffie zit te doen echt niet kunnen. Vergelijk het eens met angsten die mensen kunnen hebben. Iemand is bijvoorbeeld extreem bang voor spinnen. Die zet je toch ook niet in een ruimte vol met grote spinnen en laat je maar lekker gillen. Denk niet dat zijn angst dan weg gaat. Je kunt je wel voorstellen dat die persoon ontzettend gestressed zal zijn. Na een tijdje zal ie best wel stil zijn inderdaad maar dat is dan echt niet omdat ie het daar zo leuk vind.
Maar als je hond 2 min. nadat je de deur dicht doet begint te piepen en te blaffen wat is dan de oplossing om er gewoon veel tijd voor te nemen en hoe moet ie dan langzaam wennen?Misschien heeft ze er meer aan om dan iets aan te geven want dat is haar vraag.
Daarom gaf ik ook de zoekoptie aan. Er is op het forum ontzettend veel te vinden over verlatingsangst en wat je er aan kan doen.
Maar in ieder geval de hond niet de kans geven om je overal te volgen. (dat doet ze dus al)
Leren dat ie lekker op zijn eigen plaats kan blijven liggen als je bijv. opstaat van de bank om iets van tafel te pakken. Leg hem op zijn plaats, beloon hem. Eerst blijf je er naast staan en als ie blijft liggen, beloon je. En als dat goed gaat, kan je steeds iets verder weg. En je blijft belonen.
De hond moet leren dat zijn eigen plekje veilig en fijn is en dat het niet nodig is om je steeds te volgen.
Zo kun je ook leren dat het niet eng is als je even naar de gang gaat bijv. Eerst loop je alleen naar de deur, daarna doe je hem ook open: als dat goed gaat doe je de deur open loopt naar de gang, sluit de deur en komt meteen weer terug. Alles dus in kleine stapjes. En dat breidt je steeds verder uit tot je op een gegeven moment een paar minuten uit de kamer bent.
En als je rustig de kamer uit kunt gaan zonder dat de hond gaat janken en hij rustig blijft liggen, kun je het gaan leren alleen thuis te zijn. En ook dat dat je met kleine stapjes.
Sommige honden vinden een bench ook heel prettig om in te liggen als ze alleen zijn. Dat zou dus ook een optie kunnen zijn. Maar ook dat moet je heel rustig opbouwen
.
Gebruikersavatar
stefanie
Zeer actief
Berichten: 2081
Lid geworden op: 14 feb 2004 16:49
Locatie: zuid-holland

Ongelezen bericht door stefanie »

dobervriendin schreef:Deze hond is al 7 maanden en is nooit goed geleerd om alleen te zijn dat is geen verlatingsangst deze hond weet dat als hij kikt het vrouwtje terug komt. Dit is normaal gedrag voor een jonge hond die niet geleerd heeft om alleen te zijn en moet er ff doorheen dat is het punt. Mascha heeft van alles al geprobeert en dat werkt niet dan is het doorbijten en niet toegeven. Dan maak je een hond met verlatingsangst en kan die hond tot aan zijn dood niet meer alleen gelaten worden. Nu met 7 maanden kan de hond het nog leren. Of dat barbaars is dat valt mee want in de natuur gebeurt het ook dus dat barbaarse wat je bedoelt is niet menselijk maar een hond is geen mens en heeft dus andere regels. Ik heb genoeg pups opgevoed om te weten hoe het moet en ben gewoon blijven werken en geen 1 van mijn honden heeft dit gedaan. Daarom moet ze goede afspraken maken met de buren dat doe ik ook altijd licht ze van te voren in er komt weer een pup en dan weten ze dat het iets lastig zal zijn en ze weten ook dat het over gaat als je er niet aan toe geeft.
Sorry dat ik anders denk misschien is dat ook de reden dat ik vaak niet zulke problemen heb. Ben gek met mijn honden maar de honderegels zijn anders dan de mensenregels en dat moet je kunnen begrijpen wil je honden houden.
Ohaj, je hebt al jaren honden dus je doet het gegarandeerd allemaal goed. Het aantal jaren dat je honden hebt, zegt echt helemaal niks. Sommige mensen hebben 40 jaar honden en halen ze nog steeds met de neus door hun pies als ze onzindelijk zijn :roll: Dus misschien doe jij het ook gewoon al jaren niet helemaal goed?
En volgens mij schreef je eerder dat jouw pups ook jankten/blaften als je weg was? En nu zeg je dat geen enkele hond van je het ooit heeft gedaan.....
Leuk voor de buren trouwens dat ze steeds jankende honden horen. :denken: Bovendien heeft niet iedereen goede buren die dit zomaar laten gebeuren.
Deze hond heeft gewoon verlatingsangst en daar kan wat aan gedaan worden. Ook met 7 maanden is dat nog heel goed op te lossen. Leeftijd doet er wat dat betreft niks toe.
Gebruikersavatar
Moos
Zeer actief
Berichten: 25126
Lid geworden op: 02 jan 2003 12:38

Ongelezen bericht door Moos »

dobervriendin schreef::19: :neenee: ik ben stout omdat ik anders denk ach het is wel goed.

Succes verder met het stil krijgen van je hondje en ik hoop dat het lukt met de goede raad van anderen hier.
Het gaat er niet om dat je anders denkt. Het gaat erom dat je dat op een vreselijk denigrerende toon brengt alsof wij allemaal maar domme sukkels zijn, en jij het helemaal perfect weet. Want je het tenslotte al jaren honden...
Alsof dat iets zegt. Je kan het ook al jaren fout doen :roll:

En ik hoop inderdaad ook dat het lukt met de raad van anderen hier, want naar mijn bescheiden mening kan ze haar pup flink verpesten als ze jouw advies opvolgt.
Afbeelding
sassel
Actief
Berichten: 113
Lid geworden op: 27 mar 2005 14:53
Locatie: Den Helder

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door sassel »

stefanie schreef:
sassel schreef: Dat de hond verlatingsangst heeft dat heeft ze geprobeerd uit te leggen.
Ik herhaal het gewoon. De hond heeft verlatingsangst dus......
Barbaars vind ik wel wat extreem om te zeggen.
Misschien is dat wel extreem ja maar ik vind een hond uit angst laten piepen/janken/ blaffen terwijl je lekker een bakkie koffie zit te doen echt niet kunnen. Vergelijk het eens met angsten die mensen kunnen hebben. Iemand is bijvoorbeeld extreem bang voor spinnen. Die zet je toch ook niet in een ruimte vol met grote spinnen en laat je maar lekker gillen. Denk niet dat zijn angst dan weg gaat. Je kunt je wel voorstellen dat die persoon ontzettend gestressed zal zijn. Na een tijdje zal ie best wel stil zijn inderdaad maar dat is dan echt niet omdat ie het daar zo leuk vind.
Maar als je hond 2 min. nadat je de deur dicht doet begint te piepen en te blaffen wat is dan de oplossing om er gewoon veel tijd voor te nemen en hoe moet ie dan langzaam wennen?Misschien heeft ze er meer aan om dan iets aan te geven want dat is haar vraag.
Daarom gaf ik ook de zoekoptie aan. Er is op het forum ontzettend veel te vinden over verlatingsangst en wat je er aan kan doen.
Maar in ieder geval de hond niet de kans geven om je overal te volgen. (dat doet ze dus al)
Leren dat ie lekker op zijn eigen plaats kan blijven liggen als je bijv. opstaat van de bank om iets van tafel te pakken. Leg hem op zijn plaats, beloon hem. Eerst blijf je er naast staan en als ie blijft liggen, beloon je. En als dat goed gaat, kan je steeds iets verder weg. En je blijft belonen.
De hond moet leren dat zijn eigen plekje veilig en fijn is en dat het niet nodig is om je steeds te volgen.
Zo kun je ook leren dat het niet eng is als je even naar de gang gaat bijv. Eerst loop je alleen naar de deur, daarna doe je hem ook open: als dat goed gaat doe je de deur open loopt naar de gang, sluit de deur en komt meteen weer terug. Alles dus in kleine stapjes. En dat breidt je steeds verder uit tot je op een gegeven moment een paar minuten uit de kamer bent.
En als je rustig de kamer uit kunt gaan zonder dat de hond gaat janken en hij rustig blijft liggen, kun je het gaan leren alleen thuis te zijn. En ook dat dat je met kleine stapjes.
Sommige honden vinden een bench ook heel prettig om in te liggen als ze alleen zijn. Dat zou dus ook een optie kunnen zijn. Maar ook dat moet je heel rustig opbouwen
.
Je hoeft mij geen verantwoording af te leggen wat jij barbaars vind daar zijn onze meningen in verschillend .
En de voorbeelden die je geeft zijn prima dat is concreet en daar heeft ze wat aan :wink:
Groetjes Saskia en Zep
Gebruikersavatar
Niekie
Zeer actief
Berichten: 982
Lid geworden op: 03 nov 2002 19:41

Ongelezen bericht door Niekie »

dobervriendin schreef:Of dat barbaars is dat valt mee want in de natuur gebeurt het ook
Hoe kom je daar nou weer bij?? Het is juist helemaal geen natuurlijk gedrag om een hond alleen te laten. In de natuur gebeurt dat niet, daar blijft de roedel samen.

Je geeft mijns inziens niet kloppende adviezen over dit onderwerp. Ik vind het nog hartstikke zielig ook. Waarom denk je dat zo'n pup jankt? Echt niet omdat "de hond weet dat het vrouwtje terugkomt als hij kikt". "Gewoon even doorbijten". Bah zeg, echt om te kotsen!
Verdorie te beroerd om vrij te nemen of iets goeds te regelen en het alleen-zijn langzaam op te bouwen.
Het zijn noodkreten van zo'n baby, joh. Juist omdat het zo tegen de natuur in gaat. Hoe kun je het in godsnaam over je hart verkrijgen een pup dagenlang te laten janken?
Nee, ik vind dat je honden beschadigt door zo stellig dit soort adviezen te geven. Bij wat zelfverzekerdere honden is het alleen maar weer te danken aan het aanpassingsvermogen van de hond dat het nog goedkomt, maar bij een wat zachter pupje zoals bijvoorbeeld Saartje van Marloes krijg je echt een getraumatiseerde hond.
Groetjes Anique

Doerak, voor altijd een plekje in mijn hart...
Afbeelding
Gebruikersavatar
Angeniet
Erelid
Berichten: 4836
Lid geworden op: 11 feb 2003 22:57
Aantal honden: 1

Ongelezen bericht door Angeniet »

http://www.hondenforum.nl/phpBB2/viewto ... tingsangst

Ik heb een topic voor je opgezocht, waar wel zinnige dingen instaan.
Gebruikersavatar
starfleet
Erelid
Berichten: 8441
Lid geworden op: 16 jan 2005 23:56

Re: Al van alles geprobeerd ...

Ongelezen bericht door starfleet »

Marsha en Daisy schreef: Ook als ze stil is geweest zeg ik ook dat ze braaf is geweest, ze kijkt dan heel verbaasd en ik geef haar een snoepje, helaas heeft ze niet door dat ze iedere keer stil moet zijn :roll:
Ik denk dat ze dat niet snapt en zou dat gewoon niet meer doen. Dat zou hier ook niet werken. Het moet heel gewoon worden dat je in en uitloopt, even boven wat pakt, even naar de w.c. gaat.

Het is zo moeilijk te zeggen, bij de een werkt zus en bij de ander zo. Onze hond is ook zeven maanden en heeft best lang dat gedrag gehad wat jij noemt. Overal willen volgen en piepen als ik even op de w.c. zat. Wij hebben opgebouwd met een kong of pensstaaf, dan vergat ze alles, maar je moest dus wel terugzijn voor het op was.

Ik weet niet meer precies wanneer het echt goed is gaan gaan. Volgens mij vanaf het moment dat ze overdag minder aandacht kreeg omdat ik het te gek vond worden, ik kwam niet genoeg aan normale dingen toe. Omdat ik samen met dochter alles deed, viel het ons aanvankelijk niet eens zo op dat ze ontzettend aan het claimen was. Ze kon toen "al" wel alleen zijn als ik ging douchen of even naar de buurvrouw liep.

Ik weet niet of dat bij jullie ook speelt dat ze erg veel aandacht gewend is, ik zeg al het is bij iedereen anders. Ik kan me voorstellen dat je wil dat het verandert, want een hond is leuk, heeft ook recht op aandacht en een fijn hondenleven, maar zoals jij beschrijft is niet werkbaar op de langere duur.

Anne
Gebruikersavatar
Moos
Zeer actief
Berichten: 25126
Lid geworden op: 02 jan 2003 12:38

Ongelezen bericht door Moos »

Niekie schreef: Bij wat zelfverzekerdere honden is het alleen maar weer te danken aan het aanpassingsvermogen van de hond dat het nog goedkomt, maar bij een wat zachter pupje zoals bijvoorbeeld Saartje van Marloes krijg je echt een getraumatiseerde hond.
Precies, en volgens mij zijn Dobers over het algemeen best zelfverzekerder honden, en heb je dus inderdaad grote kans dat het bij haar thuis gewoon steeds goedkomt omdat de hond vrij zelfverzekerd is en zich daardoor wel aanpast.

Laten janken had ik bij Saar inderdaad echt niet moeten proberen, die was binnen een week volkomen getraumatiseerd en volkomen de weg kwijt geweest.
Trouwens, Moos ook. Alhoewel Moos echt geen zacht pupje was, maar wel eentje die heel erg aan mij hing; daar denk ik ook vooral zijn zekerheid uit haalde.
Bovendien, ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om mijn pupjes dagen te laten piepen, en ik kan me er niks bij voorstellen dat iemand dat wel kan :roll:
Afbeelding
mallemute
Vaste gebruiker
Berichten: 20
Lid geworden op: 17 mei 2005 00:06

Ongelezen bericht door mallemute »

Moos schreef:
Niekie schreef: Bij wat zelfverzekerdere honden is het alleen maar weer te danken aan het aanpassingsvermogen van de hond dat het nog goedkomt, maar bij een wat zachter pupje zoals bijvoorbeeld Saartje van Marloes krijg je echt een getraumatiseerde hond.
Precies, en volgens mij zijn Dobers over het algemeen best zelfverzekerder honden, en heb je dus inderdaad grote kans dat het bij haar thuis gewoon steeds goedkomt omdat de hond vrij zelfverzekerd is en zich daardoor wel aanpast.

Laten janken had ik bij Saar inderdaad echt niet moeten proberen, die was binnen een week volkomen getraumatiseerd en volkomen de weg kwijt geweest.
Trouwens, Moos ook. Alhoewel Moos echt geen zacht pupje was, maar wel eentje die heel erg aan mij hing; daar denk ik ook vooral zijn zekerheid uit haalde.
Bovendien, ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om mijn pupjes dagen te laten piepen, en ik kan me er niks bij voorstellen dat iemand dat wel kan :roll:
hé Moos, hier hadden we het op een ander forum ook ongeveer over.
Maar eh... Dobers zijn juist vaak honden die niet goed alleen thuis kunnen zijn omdat ze zo ontzettend dwingend en hyper kunnen zijn. Ze blaffen en slopen en breken leterlijk de tent af. Ik vrees dus dat "Dobervriendin " (niet echt honden en bazenvriendin....) bij haar honden wel de juiste instelling heeft en een portie geluk, geen wijsheid. Haar methode geldt dan dus ook zeker niet automatisch voor alle andere honden cq rassen.

Marsha: volgens mij kun je het beste de benchtraining a la Gaus proberen. Dat werkt met een 'steuntje'. Als steuntje kun je een doosje of broodtrommeltje en/ of geel post-it papiertje gebruiken. Je leert je hondje dmv de clicker en lekkers uit het doosje steeds iets langer in de bench te blijven, uiteindelijk dat het deurtje even dicht kan, daarna dat jij even weg gaat maar de focus van je hond blijft dan gericht op het papiertje of op het brooddoosje die net buiten de bench staat ipv op jou. Ze leert te associeren dat dit steuntje staat voor: de baas komt terug en dan krijg ik de click en beloning. Ook als je al wat verder inde training bent en ze is rustig en gaat zelfs even haar ogen dicht doen om te slapen: zodra ze weer kijkt ziet ze haar steuntje. Voor de juiste manier van clickeren en het opbouwen hiervan kun je volgens mij deze therapie (www.martingaus.nl > gedragscentrum . webshop > therapien > 7000) opvragen. Het is te lang om hier helemaal op te schrijven voor je. Maar het werkt echt goed voor veel honden omdat de focus verlegt wordt van baas naar steuntje. NB nee, ik heb geen aandelen Gaus.
succes- Hanneke
Gebruikersavatar
Moos
Zeer actief
Berichten: 25126
Lid geworden op: 02 jan 2003 12:38

Ongelezen bericht door Moos »

mallemute schreef:
Moos schreef:
Niekie schreef: Bij wat zelfverzekerdere honden is het alleen maar weer te danken aan het aanpassingsvermogen van de hond dat het nog goedkomt, maar bij een wat zachter pupje zoals bijvoorbeeld Saartje van Marloes krijg je echt een getraumatiseerde hond.
Precies, en volgens mij zijn Dobers over het algemeen best zelfverzekerder honden, en heb je dus inderdaad grote kans dat het bij haar thuis gewoon steeds goedkomt omdat de hond vrij zelfverzekerd is en zich daardoor wel aanpast.

Laten janken had ik bij Saar inderdaad echt niet moeten proberen, die was binnen een week volkomen getraumatiseerd en volkomen de weg kwijt geweest.
Trouwens, Moos ook. Alhoewel Moos echt geen zacht pupje was, maar wel eentje die heel erg aan mij hing; daar denk ik ook vooral zijn zekerheid uit haalde.
Bovendien, ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om mijn pupjes dagen te laten piepen, en ik kan me er niks bij voorstellen dat iemand dat wel kan :roll:
hé Moos, hier hadden we het op een ander forum ook ongeveer over.
Maar eh... Dobers zijn juist vaak honden die niet goed alleen thuis kunnen zijn omdat ze zo ontzettend dwingend en hyper kunnen zijn. Ze blaffen en slopen en breken leterlijk de tent af. Ik vrees dus dat "Dobervriendin " (niet echt honden en bazenvriendin....) bij haar honden wel de juiste instelling heeft en een portie geluk, geen wijsheid. Haar methode geldt dan dus ook zeker niet automatisch voor alle andere honden cq rassen.
He, da's ook toevallig :wink:

Maar inderdaad, het lijkt mij ook meer geluk dan wijsheid...
Afbeelding
Helen G
Actief
Berichten: 144
Lid geworden op: 08 jan 2004 16:05

Ongelezen bericht door Helen G »

Een van mijn honden had ook enorme verlatingsangst. Haar vorige eigenaren lieten haar 12 uur per dag alleen en ze zeiden dat dat prima ging......Juist, de hele tijd piepen en jammeren.
Bij ons kon ze hoe we het ook probeerden ook nauwelijks alleen zijn. En wij volgden alle standaard tips op. Wij hebben het opgelost door te stoppen om er zoveel nadruk op te leggen. Net dat genegeer voordat we weggaan en als we terugkomen. We negeren haar tenslotte in andere stituaties alleen maar als ze stout is. Niet meer de hele dag oefenen met jas aan en uit. De hond heeft echt wel door wannneer je weggaat. De hond moet leren dat als je weggaat je ook echt weer terugkomt. De bench hielp ook niet. Toen hebben we een varikennel gekocht en die in onze piepkleine computerkamer gezet. Daar zijn geen ramen en is er bijna geen lawaai van buiten. Dat was nl waar ze bang van werd, geluiden van buiten. En dat hebben we langzaam uitgebouwd naar een bench in die kamer, los in die kamer, los in andere kamers, los in de woonkamer etc. Ze kan nu prima los alleen blijven in de woonkamer. Als ze langer dan een uurtje of 2 alleen moet blijven, dan gaat ze wel nog naar haar eigen kleine computerkamertje, want daar is ze echt helemaal op haar gemak.
Plaats reactie

Terug naar “Gedrag en opvoeding”