Gedachtegang over problemen tijdens dracht en vroeggeboortes

bulletjebe · Ongelezen bericht door **bulletjebe** » 25 mei 2006 19:31

Teckelgek schreef:
bulletjebe schreef:
MARC_S schreef:Wat ik in deze vrij ongepast vind is de vraag stellen aan iemand waarvan je weet dat ze op geen enkele manier de intentie heeft een teef uit te melken. Ik heb zowiezo geen probleem met 2 nesten na elkaar als de teef echt gezond is en goed te eten krijgt. Het is bij honden gewoon goed haalbaar 2 nesten groot te brengen na elkaar en in dit geval was er geen nestje dus veel heeft ze niet geinvesteerd en erg moe zal haar lichaam er niet van zijn verwacht ik.

Het gaat hier om een mooie teef met een goede uitstraling die goed getest is en een goed karakter heeft. Waarom zo kritisch doen als deze teef gedekt wordt door een goede reu? Wat is er slecht aan dit nest? Niets toch zeker?

Kritieken kunnen heel gepast zijn en vragen ook, maar die vragen stel je dan aan mensen die dubieus bezig zijn en vragen oproept n niet aan mensen die goed bezig zijn en geen reden geven om aan te nemen dat er verkeerde motieven achter zitten.
Als je de topic goed leest is er gezegd dat het advies was om de teef weer meteen te laten dekken omdat er een reactie verwacht werd als ze niet gedekt werd tijdens de eerstvolgende loopsheid.

Daarover zijn vragen gesteld, dus over het hoe en waarom de DA dit advies had gegeven en welke reactie voorspeld was als ze niet gedekt zou worden.

Dit heeft mijns inziens niks met aannames of veroordelingen richting topicstarter te maken maar zoals ik al had uitgelegd, puur interesse in het advies van de DA.

Later die dag kwam pas aan de orde dat de koortspieken waarschijnlijk waren veroorzaakt door de enting. Tot die tijd gingen de vraagstellers en brainstormers er van uit dat er vanalles aan de hand kon zijn met de teef omdat het niet normaal is dat een hond tijdens de dracht koortspieken krijgt. Vanuit die redenering is dan ook weer vanalles gezegd en voorgesteld, omdat men, ik in ieder geval, bezorgd was dat er misschien sprake was van een bacteriÃ«le infectie en die had nog makkelijk in het lichaam van de teef kunnen zitten of in het sperma van de reu. En dan zou je beter kunnen onderzoeken in plaats van dekken.

Maar nogmaals, dit werd 's avonds ontkracht door de waarschijnlijkheid van een reactie op een vaccin. Als dat zo is, kun je je daarop gaan richten en als dat 's morgens bekend was geweest had de hele topic anders gelopen natuurlijk.
:N: :N: :N:
Wat is dat voor engs?

Verklaar je nader.

sirene · Ongelezen bericht door **sirene** » 25 mei 2006 19:43

Ik ben erg benieuwd of alle fokkers hier kiezen voor het herpes vaccin.
Als ik oude topics lees bv deze http://www.hondenforum.nl/phpBB2/viewto ... ght=herpes

en dan speciaal dit stukje:
ik heb er voornamelijk uit onthouden dat herpes ondertussen zo wijdverspreid is, dat voornamelijk teven die (te) weinig in contact komen met allerhande honden een risico vormen voor hun pups. worden deze teven niet gevaccineerd, en komen ze net op het verkeerde moment (einde dracht, kort na het werpen) toch met het virus in contact dan loopt dit (door gebrek aan immuniteit bij de moeder) dodelijk af voor de pups.

het grootste deel van de teven echter is uit zichzelf door normaal contact met het virus al immuun, en geeft een (tijdelijke) stevige immuniteit door aan de jonge pups. over een lezing van viroloog.

Als ik dat soort dingen lees en wat er bij Jes nu is gebeurt ga ik toch sterk twijfelen aan het nut ervan.
Zijn er nog recente onderzoeken naar gedaan ?

Essy · Ongelezen bericht door **Essy** » 25 mei 2006 20:24

In de fokkerswijzer staat er een stukje over waaruit ik opmaak dat het virus zich na infectie schuil zal houden in het lichaam van de hond. Na infectie op de slijmvliezen en vermeerdering gaat het virus via de zenuwbanen naar de zenuwknopen en blijft daar slapend aanwezig.Het virus is niet aantoonbaar maar kan periodiek geactiveerd worden. De hond scheidt dan gedurende korte tijd (1 a 2 weken) opnieuw virus uit vaak zonder dat er symptomen optreden. Deze activatie kan door verschillende stress situaties worden opgeroepen.

Een bevalling lijkt me ook wel een stressituatie, dus wat ik hieruit opmaak is dat er blijkbaar niet genoeg antilichamen door de moeder aan de pups worden gegeven als die infectie latent is of net verkregen waardoor de moeder nog niet genoeg antilichamen aan haar pups kan geven.
De moeder kan het virus juist wel aan de pups overbrengen als het geactiveerd wordt (bevalling?) waardoor de pups wel besmet raken.

Op de bijsluiter van het vaccin staat: een optimaal niveau aan antilichamen (na twee entingen tijdens de dracht) bij de moeder op het moment van de geboorte van de pups, beschermt de pups door opname van antilichamen met het colostrum (de eerste moedermelk).

Ook staat er dat er elke nieuwe dracht volgens het zelfde schema ge-hervaccineerd moet worden.

Het lijkt mij dus altijd zinvol om te vaccineren, of de moeder het virus nu wel of niet heeft.

Amaranthas · Ongelezen bericht door **Amaranthas** » 25 mei 2006 20:35

ik heb er eerlijk gezegd nog nooit van gehoord dat een teef werd ingeent tegen herpes......

crutz · Ongelezen bericht door **crutz** » 26 mei 2006 01:02

heb er zelf bewust voor gekozen beide teven hier NIET te enten tegen herpes omdat ik al te veel over problemen en bijwerkingen gehoord had EN omdat ik het wat "overbodig" vind, want als de teef ruim VOOR de dekking al "besmet" is vormt ze eigenlijk geen probleem voor de puppen omdat ze dan ook al anti-stoffen heeft die ze ook meegeeft aan de puppen, t grootste gevaar (wat ik gehoord heb van andere fokkers en hoe mijn eigen DA t me ook vertelde) is wanneer de teef nog niet besmet is voor de dekking en t oploopt tijdens de dekking of tijdens de dracht, dan kunnen de puppen er kapot aan gaan..........

Essy · Ongelezen bericht door **Essy** » 26 mei 2006 01:17

crutz schreef:heb er zelf bewust voor gekozen beide teven hier NIET te enten tegen herpes omdat ik al te veel over problemen en bijwerkingen gehoord had EN omdat ik het wat "overbodig" vind, want als de teef ruim VOOR de dekking al "besmet" is vormt ze eigenlijk geen probleem voor de puppen omdat ze dan ook al anti-stoffen heeft die ze ook meegeeft aan de puppen, t grootste gevaar (wat ik gehoord heb van andere fokkers en hoe mijn eigen DA t me ook vertelde) is wanneer de teef nog niet besmet is voor de dekking en t oploopt tijdens de dekking of tijdens de dracht, dan kunnen de puppen er kapot aan gaan..........

Zijn jouw beide teven al besmet dan

Essy · Ongelezen bericht door **Essy** » 26 mei 2006 01:22

crutz schreef:heb er zelf bewust voor gekozen beide teven hier NIET te enten tegen herpes omdat ik al te veel over problemen en bijwerkingen gehoord had EN omdat ik het wat "overbodig" vind, want als de teef ruim VOOR de dekking al "besmet" is vormt ze eigenlijk geen probleem voor de puppen omdat ze dan ook al anti-stoffen heeft die ze ook meegeeft aan de puppen, t grootste gevaar (wat ik gehoord heb van andere fokkers en hoe mijn eigen DA t me ook vertelde) is wanneer de teef nog niet besmet is voor de dekking en t oploopt tijdens de dekking of tijdens de dracht, dan kunnen de puppen er kapot aan gaan..........

Ik ben eigenlijk wel benieuwd wat voor problemen en bijwerkingen jij hebt gehoord. Ik heb er op internet naar gezocht en heb er nergens iets over kunnen vinden. Heb het ook nog aan de DA gevraagd en die zei ook dat er geen bijwerkingen waren. Hooguit kon de hond wat oedeem krijgen op de plaats van de injectie.

crutz · Ongelezen bericht door **crutz** » 26 mei 2006 01:23

Essy schreef:
crutz schreef:heb er zelf bewust voor gekozen beide teven hier NIET te enten tegen herpes omdat ik al te veel over problemen en bijwerkingen gehoord had EN omdat ik het wat "overbodig" vind, want als de teef ruim VOOR de dekking al "besmet" is vormt ze eigenlijk geen probleem voor de puppen omdat ze dan ook al anti-stoffen heeft die ze ook meegeeft aan de puppen, t grootste gevaar (wat ik gehoord heb van andere fokkers en hoe mijn eigen DA t me ook vertelde) is wanneer de teef nog niet besmet is voor de dekking en t oploopt tijdens de dekking of tijdens de dracht, dan kunnen de puppen er kapot aan gaan..........
Zijn jouw beide teven al besmet dan

heb die aanname gedaan omdat t een behoorlijk verspreide besmetting is als je je honden gewoon normaal overal mee naar toe neemt

en vond de risico's zoals ik die hoorde over de enting (van andere fokkers en mn DA dus) niet opwegen tegen t risico dat de teef evt niet besmet zou kunnen zijn met herpes en t wel zou worden tijdens de dekking of dracht waardoor de puppen meer risico zouden lopen.............

crutz · Ongelezen bericht door **crutz** » 26 mei 2006 01:25

Essy schreef:
crutz schreef:heb er zelf bewust voor gekozen beide teven hier NIET te enten tegen herpes omdat ik al te veel over problemen en bijwerkingen gehoord had EN omdat ik het wat "overbodig" vind, want als de teef ruim VOOR de dekking al "besmet" is vormt ze eigenlijk geen probleem voor de puppen omdat ze dan ook al anti-stoffen heeft die ze ook meegeeft aan de puppen, t grootste gevaar (wat ik gehoord heb van andere fokkers en hoe mijn eigen DA t me ook vertelde) is wanneer de teef nog niet besmet is voor de dekking en t oploopt tijdens de dekking of tijdens de dracht, dan kunnen de puppen er kapot aan gaan..........
Ik ben eigenlijk wel benieuwd wat voor problemen en bijwerkingen jij hebt gehoord. Ik heb er op internet naar gezocht en heb er nergens iets over kunnen vinden. Heb het ook nog aan de DA gevraagd en die zei ook dat er geen bijwerkingen waren. Hooguit kon de hond wat oedeem krijgen op de plaats van de injectie.

heb dus wel zaken gehoord als vroeggeboorte, problemen tijdens de dracht, resobtie etc......

verder vond mijn DA t gewoon overdreven, sinds een aantal jaar is t ineens "in" om tegen herpes te enten, terwijl t daarvoor ook meestal gewoon goed ging zonder te enten en t belangrijkste is volgens mijn DA en meerdere fokkers die ik ken om gewoon de omgevingstemperatuur goed hoog te houden de eerste dagen, want dan heeft een evt herpes besmetting dus vele malen minder kans.............

sirene · Ongelezen bericht door **sirene** » 26 mei 2006 09:12

Het zal hier wel ergens op het forum staan maar kun je niet laten testen of een hond al besmet is ?

Ari@ne · Ongelezen bericht door **Ari@ne** » 26 mei 2006 10:36

bulletjebe schreef:
Teckelgek schreef:
bulletjebe schreef:
MARC_S schreef:Wat ik in deze vrij ongepast vind is de vraag stellen aan iemand waarvan je weet dat ze op geen enkele manier de intentie heeft een teef uit te melken. Ik heb zowiezo geen probleem met 2 nesten na elkaar als de teef echt gezond is en goed te eten krijgt. Het is bij honden gewoon goed haalbaar 2 nesten groot te brengen na elkaar en in dit geval was er geen nestje dus veel heeft ze niet geinvesteerd en erg moe zal haar lichaam er niet van zijn verwacht ik.

Het gaat hier om een mooie teef met een goede uitstraling die goed getest is en een goed karakter heeft. Waarom zo kritisch doen als deze teef gedekt wordt door een goede reu? Wat is er slecht aan dit nest? Niets toch zeker?

Kritieken kunnen heel gepast zijn en vragen ook, maar die vragen stel je dan aan mensen die dubieus bezig zijn en vragen oproept n niet aan mensen die goed bezig zijn en geen reden geven om aan te nemen dat er verkeerde motieven achter zitten.
Als je de topic goed leest is er gezegd dat het advies was om de teef weer meteen te laten dekken omdat er een reactie verwacht werd als ze niet gedekt werd tijdens de eerstvolgende loopsheid.

Daarover zijn vragen gesteld, dus over het hoe en waarom de DA dit advies had gegeven en welke reactie voorspeld was als ze niet gedekt zou worden.

Dit heeft mijns inziens niks met aannames of veroordelingen richting topicstarter te maken maar zoals ik al had uitgelegd, puur interesse in het advies van de DA.

Later die dag kwam pas aan de orde dat de koortspieken waarschijnlijk waren veroorzaakt door de enting. Tot die tijd gingen de vraagstellers en brainstormers er van uit dat er vanalles aan de hand kon zijn met de teef omdat het niet normaal is dat een hond tijdens de dracht koortspieken krijgt. Vanuit die redenering is dan ook weer vanalles gezegd en voorgesteld, omdat men, ik in ieder geval, bezorgd was dat er misschien sprake was van een bacteriÃ«le infectie en die had nog makkelijk in het lichaam van de teef kunnen zitten of in het sperma van de reu. En dan zou je beter kunnen onderzoeken in plaats van dekken.

Maar nogmaals, dit werd 's avonds ontkracht door de waarschijnlijkheid van een reactie op een vaccin. Als dat zo is, kun je je daarop gaan richten en als dat 's morgens bekend was geweest had de hele topic anders gelopen natuurlijk.
:N: :N: :N:
Wat is dat voor engs?
Verklaar je nader.

Ik bedoelde dat bloederige ding in zijn bek

.
Maar nu weet ik het

. Een bot

.

jip007 · Ongelezen bericht door **jip007** » 26 mei 2006 11:17

Inge O schreef:
ik ga verder met crutz mee (en ook het stukje van die viroloog wat sonja aanhaalde), en ent niet.
het meeste risico lopen (jonge) teven die in een kennel gehouden worden waar amper contact is met de buitenwereld - de gewone standaard htk-hond heeft de besmetting dus al doorgemaakt, en heeft daardoor ook een relatief (het blÃjft altijd relatief hoor) goede bescherming.

over entingen tov. wat dan ook zullen de discussies overigens nooit ofte nimmer gaan liggen, want er zitten altijd verschillende kanten aan, het is geen zwart-wit verhaal, maar eerder grijs.

wij hebben ook nooit de teven laten enten , terwijl onze honden weinig contact hebben met andere honden. We komen bijna nooit andere honden tegen , alleen die van de buren. Onze DA raade het eigenlijk af , omdat we nooit problemen hebben gehad , en er nooit een teef leeg gebleven is.

little-wolf · Ongelezen bericht door **little-wolf** » 26 mei 2006 11:34

jip007 schreef:
Inge O schreef:
ik ga verder met crutz mee (en ook het stukje van die viroloog wat sonja aanhaalde), en ent niet.
het meeste risico lopen (jonge) teven die in een kennel gehouden worden waar amper contact is met de buitenwereld - de gewone standaard htk-hond heeft de besmetting dus al doorgemaakt, en heeft daardoor ook een relatief (het blÃjft altijd relatief hoor) goede bescherming.

over entingen tov. wat dan ook zullen de discussies overigens nooit ofte nimmer gaan liggen, want er zitten altijd verschillende kanten aan, het is geen zwart-wit verhaal, maar eerder grijs.
wij hebben ook nooit de teven laten enten , terwijl onze honden weinig contact hebben met andere honden. We komen bijna nooit andere honden tegen , alleen die van de buren. Onze DA raade het eigenlijk af , omdat we nooit problemen hebben gehad , en er nooit een teef leeg gebleven is.

hoe zit het bijv met honden die bewust veel uit de buurt gehouden worden van andere honden?
kunnen die dan dan toch beschermt zijn geworden?

Diana · Ongelezen bericht door **Diana** » 26 mei 2006 13:39

Als ik het goed gegrijp is het dus zo, dat als je je hond altijd overal mee naar toe neemt en deze dus in contact komt met andere honden je niet echt bang voor herpes hoeft te zijn?
Mijn honden komen met vanalles in contact, dus dat zou dan wel goed zitten.
Ik ben zelf trouwens tegen "zomaar" enten.

Ik bedoel je slikt toch ook geen paracematol omdat je misschien hoofdpijn krijgt vanmiddag?

Hou niet zo van medicijnen.

Essy · Ongelezen bericht door **Essy** » 26 mei 2006 13:46

Diana schreef:Als ik het goed gegrijp is het dus zo, dat als je je hond altijd overal mee naar toe neemt en deze dus in contact komt met andere honden je niet echt bang voor herpes hoeft te zijn?
Mijn honden komen met vanalles in contact, dus dat zou dan wel goed zitten.
Ik ben zelf trouwens tegen "zomaar" enten.

Ik bedoel je slikt toch ook geen paracematol omdat je misschien hoofdpijn krijgt vanmiddag?

Hou niet zo van medicijnen.

Nee maar als je het risico loopt dat je hele nestje binnen een paar dagen is 'uitgemoord' door een virus waar je tegen kan enten, dan kies ik liever voor de enting.

Ik weet niet of, zelfs wanneer je hond Herpes al heeft, de moeder toch titers haalt die hoog genoeg zijn om de pups genoeg antistoffen mee te geven. Zodat ze als ze geboren worden en de latente infectie bij de moeder weer aangewakkerd wordt en ze de pups met Herpes besmet, ze dan toch goed genoeg beschermd zijn?

Er wordt ook geadviseerd om de moeder de normale entingen te geven voor ze gedekt wordt, zodat ze de antistoffen van de gewone enting aan de pups kan meegeven.

Diana · Ongelezen bericht door **Diana** » 26 mei 2006 13:49

Ik ga denk ik eerst maar eens kijken of ik meer info over die enting kan vinden.
En natuurlijk ff bij Kees vragen, maar ik hoorde( zag ) jip al zeggen dat hij er niet voor is.

Diana · Ongelezen bericht door **Diana** » 26 mei 2006 18:28

Inge O schreef:
Diana schreef:Ik ben zelf trouwens tegen "zomaar" enten.

Ik bedoel je slikt toch ook geen paracematol omdat je misschien hoofdpijn krijgt vanmiddag?

dit is echt wel een hele kromme vergelijking zeg, entingen zijn om te beginnen geen echte 'medicijnen' (ze helpen je lichaam niet om 'beter' te worden), maar zijn juist helemaal op preventie gericht.
je eerst iets meer in de zaak verdiepen misschien?

Ik doelde meer op het feit dat het best kan zijn dat je laat enten terwijl het, misschien, helemaal niet nodig is.

Natuurlijk weet ik dat entingen geen medicijnen zijn

Edward · Ongelezen bericht door **Edward** » 26 mei 2006 19:15

Ik heb wel eens een lang en goed gesprek gehad met een ervaren dierenarts die nogal tegen al dat inenten was. Hij was wel voor bepaalde inentingen, maar zij dat er ook veel onnodig ingeÃ«nt word. Vooral ook omdat veel inentingen veel langer werkzaam zijn dan 1 jaar en er dus veel te vaak wordt herhaald. In het algemeen schijnt een inenting zelf ook schade te kunnen doen. Maar zelf weet ik er weinig van dus heb ik het voor kennis aangenomen. Hij was naast een beperkte praktijk ook iemand die gericht was op wetenschappelijk onderzoek e.d.

Zelf heb ik het idee dat je niet alles moet proberen te voorkomen, kijk maar naar al onze eigen hygiÃ«nische vooruitgang, resultaat; giga veel problemen met allergieÃ«n.

little-wolf · Ongelezen bericht door **little-wolf** » 26 mei 2006 20:44

Edward schreef:Ik heb wel eens een lang en goed gesprek gehad met een ervaren dierenarts die nogal tegen al dat inenten was. Hij was wel voor bepaalde inentingen, maar zij dat er ook veel onnodig ingeÃ«nt word. Vooral ook omdat veel inentingen veel langer werkzaam zijn dan 1 jaar en er dus veel te vaak wordt herhaald. In het algemeen schijnt een inenting zelf ook schade te kunnen doen. Maar zelf weet ik er weinig van dus heb ik het voor kennis aangenomen. Hij was naast een beperkte praktijk ook iemand die gericht was op wetenschappelijk onderzoek e.d.

Zelf heb ik het idee dat je niet alles moet proberen te voorkomen, kijk maar naar al onze eigen hygiÃ«nische vooruitgang, resultaat; giga veel problemen met allergieÃ«n.

t gaat nu niet om vaccinatie's

Edward · Ongelezen bericht door **Edward** » 26 mei 2006 21:13

t gaat nu niet om vaccinatie's

Uhh, Nee, sorry ik ben wat lang van stof, wat ik alleen maar bedoel is, probeer niet alles te voorkomen. Soms gaan we wat te ver met ons zorgen maken, ik ben daar eigenlijk zelf ook heel goed in (helaas).

Dus wel of niet Herpes, laat het gewoon voor wat het is, als de ramp komt dan moet het maar. Of is dat nu weer te makkelijk?

little-wolf · Ongelezen bericht door **little-wolf** » 26 mei 2006 21:23

Edward schreef:
t gaat nu niet om vaccinatie's
Uhh, Nee, sorry ik ben wat lang van stof, wat ik alleen maar bedoel is, probeer niet alles te voorkomen. Soms gaan we wat te ver met ons zorgen maken, ik ben daar eigenlijk zelf ook heel goed in (helaas).

Dus wel of niet Herpes, laat het gewoon voor wat het is, als de ramp komt dan moet het maar. Of is dat nu weer te makkelijk?

ja. anders verlies je een nest pups.

jip007 · Ongelezen bericht door **jip007** » 26 mei 2006 21:55

little-wolf schreef:
Edward schreef:
t gaat nu niet om vaccinatie's
Uhh, Nee, sorry ik ben wat lang van stof, wat ik alleen maar bedoel is, probeer niet alles te voorkomen. Soms gaan we wat te ver met ons zorgen maken, ik ben daar eigenlijk zelf ook heel goed in (helaas).

Dus wel of niet Herpes, laat het gewoon voor wat het is, als de ramp komt dan moet het maar. Of is dat nu weer te makkelijk?
ja. anders verlies je een nest pups.

en met enting heb je die kans dus waarschijnlijk ook ook (pien), elke hond reageert weer anders op een entstof. Bij ons is er een pup overleden aan een rabies enting , komt normaal ook haast niet voor.

Essy · Ongelezen bericht door **Essy** » 26 mei 2006 22:07

Edward schreef:
t gaat nu niet om vaccinatie's
Uhh, Nee, sorry ik ben wat lang van stof, wat ik alleen maar bedoel is, probeer niet alles te voorkomen. Soms gaan we wat te ver met ons zorgen maken, ik ben daar eigenlijk zelf ook heel goed in (helaas).

Dus wel of niet Herpes, laat het gewoon voor wat het is, als de ramp komt dan moet het maar. Of is dat nu weer te makkelijk?

Bij een volwassen hond hoef je niet te enten want die wordt er hooguit een beetje verkouden van.

Pups overleven het waarschijnlijk geen van allen en als ze het wel overleven houden ze er vrijwel altijd iets aan over. En zo'n puppie wil je als puppiekoper echt niet kopen.

little-wolf · Ongelezen bericht door **little-wolf** » 27 mei 2006 06:46

jip007 schreef:
little-wolf schreef:
Edward schreef:
t gaat nu niet om vaccinatie's
Uhh, Nee, sorry ik ben wat lang van stof, wat ik alleen maar bedoel is, probeer niet alles te voorkomen. Soms gaan we wat te ver met ons zorgen maken, ik ben daar eigenlijk zelf ook heel goed in (helaas).

Dus wel of niet Herpes, laat het gewoon voor wat het is, als de ramp komt dan moet het maar. Of is dat nu weer te makkelijk?
ja. anders verlies je een nest pups.
en met enting heb je die kans dus waarschijnlijk ook ook (pien), elke hond reageert weer anders op een entstof. Bij ons is er een pup overleden aan een rabies enting , komt normaal ook haast niet voor.

dit hoort als aanvulling bij mijn antwoord

bedoelde dus dat hij er te gemakkelijk over dacht.

Edward · Ongelezen bericht door **Edward** » 27 mei 2006 10:10

Als de ramp je treft ben je er natuurlijk doodziek van, maar wat is nu eigenlijk de kans op deze dodelijke infectie? Als die klein is ....
Zijn daar cijfers over?