DNA-databank

[Rosita Compagner]

Kom, we roepen weer eens wat )

DNA-databank tegen zieke rashonden'
Door: Redactie
30-10-12 - 14:08 bron: ANP

Veel erfelijke ziekten bij rashonden kunnen uitgeroeid worden door een landelijke DNA-bank in te voeren voor rashonden. Een proefproject met een aantal rassen heeft al zijn vruchten afgeworpen. Dat zei hoogleraar interne geneeskunde van gezelschapsdieren Jan Rothuizen dinsdag.
Door DNA af te nemen van een aantal labradors, die vaak lijden aan chronische leverontsteking, zijn een paar mutaties gevonden in de genen van de dieren. Die mutaties zijn de veroorzakers van erfelijke afwijkingen. Door vóór het fokken te controleren of een bepaalde hond deze afwijking heeft, en alleen te fokken met honden die de mutaties niet hebben, kan voorkomen worden dat de ziekte doorgegeven wordt.

Fokken
Dat rashonden relatief vaak bepaalde afwijkingen hebben, komt door het fokken. Honden met bepaalde wenselijke eigenschappen worden geselecteerd om mee voort te planten: 'Een lange staart, mooie ogen, gedrag. Maar door daarop te selecteren, selecteer je automatisch ook op andere, vaak onzichtbare eigenschappen, die dan ook doorgegeven worden. Elk hondenras heeft wel zijn veel voorkomende ziektes', zei Rothuizen.

Elke jonge rashond wordt een aantal weken na de geboorte gechipt. Rothuizen en zijn collega-onderzoekers zien er wel wat in als degene die gaat chippen, gelijk ook wat wangslijmvlies afneemt. Met dit wangslijmvlies kan een DNA-profiel opgesteld worden. Dat kan dan weer in een DNA-databank opgeslagen worden. Het idee van zo'n databank is dat fokkers die raadplegen om te kijken welke dieren ziek zijn, of drager zijn van een bepaalde aandoening, zodat ze gezonde dieren kunnen selecteren om mee te fokken. 'Zo kan je een aantal typische ziektes bij hondenrassen uitroeien', legt Rothuizen uit.

Rothuizen, die verbonden is aan de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht, heeft, samen met collega's van de universiteit van Wageningen, het succesvolle proefproject uitgevoerd. Dat deed hij in opdracht van het ministerie van Landbouw. Rothuizen zou graag zien dat de schaal van het project vergroot wordt. Daarover praat hij momenteel met het ministerie en met fokkersverenigingen.

bron

[Marjoleine]

Niet heel erg nieuw.
Wat ik graag zou willen weten is wie het gaat betalen dat er straks allemaal studenten naar mutaties zitten te zoeken in die databank met wangslijmvliesswabjes.
Want zoals de professor doctor weet is dat niet gratis en ook niet klaar binnen een week. Heeft hij daar ook idee over?

edit: nee, Tara, dat klopt niet. Dat gen is trouwens allang gevonden.

[Shima]

Hij zegt dat het selecteren op mooie ogen (gewenst) ook meteen iets anders (ongewenst) mee kan nemen in die selectie. Mee eens, maar hetzelfde geldt voor het uitsluiten van honden vanwege een bepaalde afwijking. Je sluit dan ongemerkt ook goede eigenschappen uit. Daarmee doe je dus eigenlijk hetzelfde als wanneer je op uiterlijke kenmerken selecteerd. Ik denk dat je bij elke selectie gewoon heel goed je onderzoek moet doen en je nuchtere verstand moet gebruiken. En zelfs dan kan het nog misgaan. Laatst zei iemand: fokken is gokken. In zekere mate is dat natuurlijk ook wel zo.

[Machie]

Ja leuk idee maar... alles weten maakt niet gelukkig. Heb je straks nog 3 goede honden waarmee je fokken kan omdat de rest allemaal iets heeft en dan wordt de basis weer veel te klein. Tsja, fokken = gokken... zegt men bij de paarden altijd

[Canidae]

....Wat ik graag zou willen weten is wie het gaat betalen...

De fokkers lijkt me, die hebben er toch baat bij ?

[Machie]

....Wat ik graag zou willen weten is wie het gaat betalen...

De fokkers lijkt me, die hebben er toch baat bij ?

Volgens mij hebben pupkopers er net zoveel baat bij

[Suuz!]

Tja, toch blijft het bizar dat je dadelijk dna moet afstaan, wat niet in jou bezit blijft maar eigendom wordt van de RvB.
Ik ben er nog steeds niet over uit of ik dit nu een positieve ontwikkeling moet vinden of negatief.

[Suuz!]

Tja, toch blijft het bizar dat je dadelijk dna moet afstaan, wat niet in jou bezit blijft maar eigendom wordt van de RvB.
Ik ben er nog steeds niet over uit of ik dit nu een positieve ontwikkeling moet vinden of negatief.

Het is goed bedoeld, maar ik blijf het een doekje voor het bloeden vinden.
Je kunt nou eenmaal niet alles testen, en ik denk dat het een illusie is te denken dat je alle misstanden hiermee kunt gaan aanpakken.
En ik vind het maar een rare constructie dat je onvrijwillig iets moet gaan afstaan, dat je er voor moet betalen, en dat je er vervolgens geen eigenaar meer van bent.
Het gaat mij niet eens om het afstaan van DNA, want dat zal me verder jeuken. Maar ik vind dat als ik ergens voor moet betalen, ik er dan ook wat over te zeggen mag hebben.
En al helemaal omdat je niet de keus voor een alternatief hebt.

Absoluut. En daarnaast zijn de rasverenigingen er mooi ingetuind met de 'intentieverklaring' zoals de raad het noemde, ipv een voorstel om wijziging door te voeren.

[sirene]

Die mutatie van die chronische leverontsteking, is die ontdekt tijdens die trial ?
Ik ben benieuwd hoe lang dat proefproject duurde en of ze echt tijdens dat project erachter kwamen of dat ze daar al jaren aan bezig waren.
Het klinkt allemaal leuk maar wat ze er niet bijzeggen is dat ze heel veel lijders en vrije dieren van een ras nodig hebben om ergens achter te komen. Kijk hoe lang dat epilepsieonderzoek van Finland al loopt. Echt al 8 jr ofzo ? En daar zijn toch al een heleboel lijders van in de database likt mij.

[Rosita Compagner]

epilepsie is een lastige. Voor sommige afwijkingen vinden ze vrij snel een marker.

[sirene]

Ik heb er trouwens geen enkel probleem mee als DNA verplicht afgenomen gaat worden tbv gezondheidsonderzoek. Wat ik me wel afvraag is of men er iets aan heeft als er geen gegevens van die honden zijn. Als er van 100 honden van een ras samples zijn maar die mankeren niets volgens de eigenaars. Kunnen ze er dan iets mee ? Volgens mij hebben ze in den beginne om overeenkomsten te vinden in DNA juist bewezen (dus volgens eigenaar) lijders nodig. Zodat het DNA vergeleken kan worden met gezonde honden. Of heb ik dat mis ?

[sirene]

epilepsie is een lastige. Voor sommige afwijkingen vinden ze vrij snel een marker.

Ja, da's ook waar. Multifactoriele en polygene aandoeningen enzo zijn veel moeilijker. Maar die vormen denk ik juist bij de meeste rassen het grootste probleem ?

[Es]

De database wordt gratis beschikbaar gesteld in 2013. Ism met Zoo-easy waarschijnlijk.Het testen moeten de fokkers betalen al wordt er wel bij de Rvb aangedrongen er voor te zorgen dat dit kan bij de goedkoopste aanbieder. Eerst zal de verplichte DNA registratie een feit moeten worden, daar is 8 nov. Een vrdiepingsavond voor rasverenigingen over. Er is ook voor gestemd door de Rvb leden dat op de stambomen van de pups komt of de ouderavonden wel of niet voldoen aan de gezondheidsdienst van de rasvereniging. Het grijpt allemaal in elkaar.

[Maeve]

epilepsie is een lastige. Voor sommige afwijkingen vinden ze vrij snel een marker.

Ja, da's ook waar. Multifactoriele en polygene aandoeningen enzo zijn veel moeilijker. Maar die vormen denk ik juist bij de meeste rassen het grootste probleem ?

Vrees van wel. Vind dit echt zoiets van: klinkt allemaal heel simpel en dan lijkt het alsof we nog wat doen ook
Maar met DNA alleen kun je niks hoor. Inderdaad, er moet geld naartoe om daadwerkelijk mensen aan het werk te zetten en die markers te vinden. En dan zijn er nog problemen die ook deels beinvloed worden door het mileu, hoe gaan we dat aanpakken?

Overigens vind ik een openbare database per ras een prima idee Maar lijkt me handiger als de rasverenigingen dat regelen, want als zoiets er komt moet het ook goed zijn.

[sirene]

De database wordt gratis beschikbaar gesteld in 2013. Ism met Zoo-easy waarschijnlijk.Het testen moeten de fokkers betalen al wordt er wel bij de Rvb aangedrongen er voor te zorgen dat dit kan bij de goedkoopste aanbieder. Eerst zal de verplichte DNA registratie een feit moeten worden, daar is 8 nov. Een vrdiepingsavond voor rasverenigingen over. Er is ook voor gestemd door de Rvb leden dat op de stambomen van de pups komt of de ouderavonden wel of niet voldoen aan de gezondheidsdienst van de rasvereniging. Het grijpt allemaal in elkaar.

Heb jij kinderen ?

[Es]

Ja ik heb kinderen. Maar ook een IPad die spontaan corrigeert.... De database wordt volgens mij 1 geheel, niet per ras.

[Marjoleine]

edit: nee, Tara, dat klopt niet. Dat gen is trouwens allang gevonden.

Wat? Gen voor drel en vel?

Gen voor overmatige rimpelvorming, ja.
Dat is gevonden.

[Marjoleine]

Om een probleem te vinden is veel geld nodig.
Kijk, dat testen willen fokkers heus wel betalen. Maar het zoeken naar de markers is een ander verhaal.
Iedereen roept maar dat er zoveel markers zijn, maar er zijn nog veel meer markers niet bekend.

Om markers te vinden heb je in principe een stuk of wat lijders nodig, een aantal vrije dieren die dan ofwel uder, ofwel kind van een lijder zijn en dus aannemelijk drager, en ook bewezen vrije dieren. Voor zover dat kan natuurlijk, want je moet er dan maar op hopen dat het over een enkelvoudige aandoening gaat.
En het onderzoek naar die markers. dát kost dus nogal.

Soms hebben ze mazzel en wordt iets heel snel gevonden. Bij de SCID van de wetters hadden ze het binnen drie maanden. Maar dat is onvoorstelbare mazzel, want de von Willebrand van de kooikers duurde als ik me goed herinner een jaar of acht. En dat is niet heel ongewoon.

En dan is er dus nog de vraag wat je met de uitslagen doet: is het wel verstandig alles maar uit te sluiten? Zat wetenschappers vinden van niet e ik vind ook van niet.
Als je alles maar uitsluit komen er vanzelf andere problemen bovendrijven terwijl je de genenpool zo groot mogelijk moet houden, juist om ervoor te zorgen dat die andere problemen niet bovenkomen.
Liever nog zou je de stamboeken gewoon open moeten gooien zodat je telkens verse genen in kunt voeren, om zo de risico's zo laag mogelijk te houden.

Hier in Nederland is het over het algemeen zo dat Utrecht zoekt naar markers. Daar is geld voor nodig, waar gaat dat vandaan komen?
Er zijn ook problemen die in andere landen worden gezocht, dan is de geldkwestie al minder prangend omdat die andere landen dat dus op mogen lossen.
Maar het is allemaal niet zo simpel als de professor doctor het voor doet komen en ik vind het ook een beetje flauw, want hij weet dat drommels goed.

[sirene]

Maar het is allemaal niet zo simpel als de professor doctor het voor doet komen en ik vind het ook een beetje flauw, want hij weet dat drommels goed.

maar
a/ hij moet het niet betalen, in tegendeel, hij wil natuurlijk heel graag fondsen bijeenschrapen om zijn afdeling aan de bak te houden en

b/ kan best dat hij zich niet heeft verdiept in de bredere genetische kant van de zaak en dus heel engdenkend gewoon ook overtuigd is van het feit dat je een populatie een plezier doet door ze te ontdoen van lijders en dragers .

C. het kan ook heel goed zijn dat hij dat wel weet maar dat dat in de berichtgevingen niet naar voren komt. 1. Omdat de journalist dat niet snapt of 2. expres, omdat het ook niet echt motiverend is voor mensen om te lezen dat ze daar over een hondengeneratie of 8 misschien wel wat aan gaan hebben.

[Marjoleine]

Maar het is allemaal niet zo simpel als de professor doctor het voor doet komen en ik vind het ook een beetje flauw, want hij weet dat drommels goed.

maar
a/ hij moet het niet betalen, in tegendeel, hij wil natuurlijk heel graag fondsen bijeenschrapen om zijn afdeling aan de bak te houden en

b/ kan best dat hij zich niet heeft verdiept in de bredere genetische kant van de zaak en dus heel engdenkend gewoon ook overtuigd is van het feit dat je een populatie een plezier doet door ze te ontdoen van lijders en dragers .

Komkom, professor doctor geeft donderdag een lezing voor de stichting gezelschapsdieren en werkt samen met Wageningen en Utrecht.
Fondsen werven zal hij graag willen, maar de genetische kant van de zaak kent hij wel degelijk, tenzij hij plots aan dementie is gaan lijden

Oh, en Tara, jazeker. In 2009 ontdekt, zo uit mijn hoofd. Kan er een jaar naast zitten

[sirene]

Toevallig stuitte ik vanavond op een filmpje over DNA onderzoek naar Cerebellar Abiotrophy bij de working kelpie. In die video uit ergens tussen 2007 en 2009 zijn ze al in een jubelstemming omdat ze de mutatie al bijna hebben gevonden.
Op een andere site lees ik een stuk uit 2010 met de reden waarom ze het nog niet hebben gevonden (blahblahblah, The genetic cause of the disease looks to be very difficult to identify but we will persevere until a DNA test is developed. )
En voorzover ik kan vinden is de marker er nu 2012 nog steeds niet.

Dit ter illustratie hoe "makkelijk en snel het gewoonlijk allemaal gaat".